Yeniden Doğuş

Arum zamba ı

Arum zamba ı döllenmeye hazır hale gelince keskin kokulu bir amonyak gazı (NH3) yaymaya başlar. Çiçe in son derece ilginç bir yapısı vardır. Polenlerinin bulundu u bölüm, beyaz yapraklı yapının içinde dip taraftadır ve dışarıdan görünmez. Bu yüzden sadece koku yaymak böceklerin dikkatini çekmek için yeterli de ildir. Polenler döllenmeye hazır oldu unda zambak saldı ı kokuyla birlikte çiçe inin dışta kalan bölümünü de ısıtır. İşte bu yalnızca aydınlık saatlerde ve bir gün içerisinde gerçekleşen ısınma ve koku böcekler için çok çekicidir. Bu ısı ve koku nasıl ortaya çıkıyor sorusunu cevabını bulmaya çalışan bilim adamları bitkinin metabolizmasında gerçekleşen hızlanma sonucunda ortaya özel bir asit çıktı ını bulmuşlardır

Glutanamik asit denen bu maddenin kimyasal yollarla parçalanması sonucunda çiçe in yaydı ı ısı ve koku oluşur. Bu sayede böcekler çiçe e gelirler. Ne var ki böcekler için bu yeterli de ildir çünkü arum zamba ının polen tozları dipte kapalı torbacıklarda bulunur. Çiçek buna da hazırlıklıdır. Ya lı olan dış yüzeyi sebebiyle gelen böcekler kayarak aşa ı çiçe in içine düşerler ve bir daha da kaygan duvarlardan yukarı tırmanamazlar.Bulundukları bölümde çiçe in dişi organlarının üretti i şekerli bir sıvı vardır. Ayrıca gece olunca polenlerin kapalı oldu u torbacıklar da açılır ve böcekler bunlara bulanırlar.

Böcekler çiçe in içinde bir gece kalırlar. Sabah olunca çiçe in üzerinde bulunan dikenler bükülerek böceklerin yukarı tırmanması için merdiven işlevi görürler. Merdivenden tırmanan böcekler, özgürlüklerine kavuşur kavuşmaz görevlerini yerine getirmek için dölleyici polen yükleriyle birlikte başka bir zamba a giderler.1

Passiflore çiçe i

İlgi çekici bir güzellikte olan Passiflore çiçe i, yaprakları üzerinde yer alan küçük i neler sayesinde düşmanı olan tırtıllara karşı koyabilmektedir. Bu i neler, yumurtadan çıkan tırtılların en ufak bir yer de iştirmesi halinde bedenlerine saplanır. Böylece, passiflore çiçe i, bu tırtıllar henüz do up ona zarar vermeden önlemini almış olur. 2

Kardelenler

Çevremizdeki güzellikler bazen oldukça etkileyici biçimlerde belirirler. Kışın kar örtüsünün altında donmuş bir şekilde korunan kardelenler, baharda karların erimesi ile birlikte çiçek açarlar. Karların içinden çıkan bu muazzam güzellik ve renk cümbüşü, Allah'ın yaratışındaki kusursuzlu un ve ihtişamın örneklerinden yalnızca bir tanesidir. 3

Taş kaktüsü

Resimde görülen bu canlı kayalar gerçekte topra ın altında
gizlenmiş olan bir bitkinin etli yapraklarıdır. Çiçek açmadı ı zamanlarda bir kayadan farksız olan taş kaktüs bitkisi aslında gerçek bir kaktüs de ildir. Kayaya benzeyen görünüşü onun düşmanlarından çok iyi bir şekilde korunmasını sa lar.4

Küstüm otu

Küstüm otunun çok ilginç bir savunma sistemi vardır. Bu bitkinin yapraklarına dokunuldu unda birkaç saniye içinde, sapla birlikte yapraklarının gövdeye do ru yaslandı ı görülecektir. E er bitkiyi rahatsız eden etki devam ederse bu kez küstüm otu aşa ıya do ru ikinci bir hareket yaparak gövdesinin üzerindeki sivri dikenleri ortaya çıkarır. Bu da böcekleri kaçırmak için yeterlidir. Bitkideki bu hareketi gerçekleştiren mekanizma elektrik akımlarıyla başlar. Bu akım aynı insan vücudundaki sinirlerden geçen akım gibidir. Bitkinin reaksiyonları bizde oldu u kadar hızlı de ildir. Bununla birlikte bitki özünü taşıyan kanallar aracılı ıyla iletilen elektrik sinyalleri 30 santimetrelik mesafeyi bir-iki saniye içinde geçer. Isı ne kadar yüksek olursa, reaksiyon o kadar hızlı olur. Her bir yapra ın dibi (yapra ın sapıyla birleşti i yerde), oldukça şişkindir. Buradaki hücreler sıvıyla doludur. Uyarı buraya ulaştı ı zaman, yapra ın dibindeki şişkinli in alt yarısı aniden suyunu boşaltır ve aynı anda di er üst yarı, bu suyu kendi bünyesine alır. Ve yaprak aşa ıya do ru düşer. Böylece uyarı saplar boyunca ilerlerken, yapraklar domino taşları gibi teker teker, ardı ardına kapanır. Bu şekilde bir savunma hareketinden sonra, bitkinin tekrar hücrelerini doldurup, yapraklarını açabilmesi için 20 dakika gereklidir. 5

Genlisia


Genlisianın tuza ı, hayvan ba ırsa ına benzer. Toprak altında dallanmış olan yaprakları, içi boş borular şeklindedir. Topraktan çekilen su bu borularda ilerler. Boruların uçlarındaki yarıklarda, bitkinin içine do ru yönelmiş bir akıntı vardır. Bu akıntı, bitkinin içinde su pompalayan tüycüklerden kaynaklanır. Su içindeki böcekler ve di er organizmalar, akıntı nedeniyle boruların uçlarındaki yarıklardan içeri do ru sürüklenir. Bu sürüklenme boyunca geçtikleri her yer uçları aşa ıya bakan kalın ve sert tüylerle kaplıdır. Tüycükler de birer sübap gibi iş görerek, böce i bitkinin içine do ru iten ikinci bir etki meydana getirirler. Kurban içerilere do ru ilerledikçe bir dizi öldürücü sindirim beziyle karşı karşıya gelir. Sonunda da Genlisianın besini olmaktan kurtulamaz.6