Ş
ŞEVVAL
Guest
Çocuklara davranış husûsunda anne-babalar zaman zaman hatâya düşebilmektedirler. Meselâ herhângi bir mes'elede hep haksız görülen taraf çocuklar olmaktadır. Oysa onlardaki gerek noksanlık, gerekse olgunlaşma, anne-babaların e itimlerinin bir aynasıdır. Tıpkı bir san'atkârın yaptı ı eserde hünerini sergilemesi gibi. Yâni güzel bir eser de, çirkin bir eser de san'atkârına âittir. Bu vesîleyle İbrahim Hakkı Erzurumî Hazretleri'nin anne-babalara yaptı ı şu tavsiyelerini arz etmek istiyorum:
Ü Anne ve Baba evladının do umu ile sevinmelidir. Nitekim, Hazret-i Habîb-i Ekrem -sallallâhü aleyhi ve sellem- buyurmuştur ki: "Çocuk dünyada sürûr, âhirette nûrdur."
Ü Kız çocukları ile daha fazla mutlu olmalı, onlara hürmet etmelidir. Zîrâ, kız çocu unda ayrı bir hayır vardır. Nitekim Hazret-i Habîb-i Ekrem -sallallâhü aleyhi ve sellem- buyurmuştur ki: "Kadının bereketlisi, ilk çocu u kız olandır. Zîrâ, ben Hak Teâlâ'dan yükü olmayan evlat istedim, bana kızlar ihsân eyledi."
Ü Çocu una güzel bir ad vermelidir.
Ü Yedinci gününde veya sonra akîka niyeti ile kurban kesip, onu insanlara takdim etmeli veya pişirip yedirmelidir.
Ü Do umun yedinci gününde veya on yaşına kadar o lunu sünnet ettirmelidir.
Ü O lu veya kızı altı yaşına geldiklerinde onlara Kur'ân-ı Kerîm, din âdâbı ve farzları ö retmelidir.
Ü O luna okuma-yazma, atıcılık, yüzme ve geçerli bir sanat ö retmelidir. Zîrâ eskiler: "Sanat, fakirlikten emniyettir." derlerdi.
Ü Kızına yemek pişirmeyi, dikiş dikmeyi ve ev işlerini ö retmelidir.
Ü Bütün çocuklarına süs, ihsân ve hediyelerde eşit davranmalıdır.
Ü Turfanda meyveyi önce kız evladına vermelidir. Çünkü, onların yürekleri daha yumuşak ve daha zayıftır.
Ü Çocuklarını şefkatle kucaklayıp, esirgeyerek okşamalıdır.
Ü Çocuklarına gayet merhametle muâmele etmelidir.
Ü Onlarla oynayıp, güler yüzle sohbet etmeli, gönüllerini almalıdır.
ÜOnlara bedduâ etmeyip, hayır duâ etmelidir. Zîrâ, bedduâ fakirlik sebeplerindendir. Bazen öyle olur ki, anne-baba tarafından yapılmış bedduâ kabul olunarak insan kendi çocu una farkına varmadan zarar vermiş olur.
Ü On yaşına varan çocuklarını (o lan ve kız), ayrı döşeklerde yatırmalıdır.
Ü Evlilik ça ına ulaşan çocuklarını rızâları ile evlendirmelidir.
Ü Evlâdının güç yetiremeyece i hizmeti emretmemelidir. Ki, âsi olmalarına sebep olmasın.
Ü Evlâtlarına kendi yediklerinden yedirmeli, kendi giydiklerinden giydirmelidir.
Ü Kimsenin evlâdına kötülük düşünmemelidir. Tâ ki, yapmak istedikleri kötülük, bir müddet sonra kendi başına gelmesin!..
(Erzurumlu İbrahim Hakkı, Mârifetnâme'den)
Ü Anne ve Baba evladının do umu ile sevinmelidir. Nitekim, Hazret-i Habîb-i Ekrem -sallallâhü aleyhi ve sellem- buyurmuştur ki: "Çocuk dünyada sürûr, âhirette nûrdur."
Ü Kız çocukları ile daha fazla mutlu olmalı, onlara hürmet etmelidir. Zîrâ, kız çocu unda ayrı bir hayır vardır. Nitekim Hazret-i Habîb-i Ekrem -sallallâhü aleyhi ve sellem- buyurmuştur ki: "Kadının bereketlisi, ilk çocu u kız olandır. Zîrâ, ben Hak Teâlâ'dan yükü olmayan evlat istedim, bana kızlar ihsân eyledi."
Ü Çocu una güzel bir ad vermelidir.
Ü Yedinci gününde veya sonra akîka niyeti ile kurban kesip, onu insanlara takdim etmeli veya pişirip yedirmelidir.
Ü Do umun yedinci gününde veya on yaşına kadar o lunu sünnet ettirmelidir.
Ü O lu veya kızı altı yaşına geldiklerinde onlara Kur'ân-ı Kerîm, din âdâbı ve farzları ö retmelidir.
Ü O luna okuma-yazma, atıcılık, yüzme ve geçerli bir sanat ö retmelidir. Zîrâ eskiler: "Sanat, fakirlikten emniyettir." derlerdi.
Ü Kızına yemek pişirmeyi, dikiş dikmeyi ve ev işlerini ö retmelidir.
Ü Bütün çocuklarına süs, ihsân ve hediyelerde eşit davranmalıdır.
Ü Turfanda meyveyi önce kız evladına vermelidir. Çünkü, onların yürekleri daha yumuşak ve daha zayıftır.
Ü Çocuklarını şefkatle kucaklayıp, esirgeyerek okşamalıdır.
Ü Çocuklarına gayet merhametle muâmele etmelidir.
Ü Onlarla oynayıp, güler yüzle sohbet etmeli, gönüllerini almalıdır.
ÜOnlara bedduâ etmeyip, hayır duâ etmelidir. Zîrâ, bedduâ fakirlik sebeplerindendir. Bazen öyle olur ki, anne-baba tarafından yapılmış bedduâ kabul olunarak insan kendi çocu una farkına varmadan zarar vermiş olur.
Ü On yaşına varan çocuklarını (o lan ve kız), ayrı döşeklerde yatırmalıdır.
Ü Evlilik ça ına ulaşan çocuklarını rızâları ile evlendirmelidir.
Ü Evlâdının güç yetiremeyece i hizmeti emretmemelidir. Ki, âsi olmalarına sebep olmasın.
Ü Evlâtlarına kendi yediklerinden yedirmeli, kendi giydiklerinden giydirmelidir.
Ü Kimsenin evlâdına kötülük düşünmemelidir. Tâ ki, yapmak istedikleri kötülük, bir müddet sonra kendi başına gelmesin!..
(Erzurumlu İbrahim Hakkı, Mârifetnâme'den)
