- Üyelik Tarihi
- 2 Eyl 2005
- Mesajlar
- 2,975
- Aldığı Beğeniler
- 2
YEDi
Turkce'de, bazi kavramlari karsilamak ve belli konulari anlatmak icin kullanilan, formulistik denilen bazi sayilar vardir. Bunlar 3, 7, 40 gibi sayilardir.
Bu sayilar kavramlari belirttigi gibi kisileri de belirtirler. Mesela; Ucler, Yediler, Kirklar soyleyisleri bu gaye ile kullanilirlar.
Formulistik sayilar icerisinde yedi (7) rakami en fazla kullanilan sayilardan biridir. Yalnizca kaliplasmis ifadeler icerisinde yer almaz. Gercek, sayisal degeri belli olan tanimlamalar icin de kullanilir.
Burc ya da felek de denen yedi kat gok; insanda bulunan yedi delik; Peygamber Efendimiz doneminde unlu sairlerden yedisinin siirlerinin Kabe'nin duvarlarina asilmis ve Muaallekat-i Seb'a diye adlandirilan yedi siir; ayrica Asr-i Saadet'te yasamis, isimleri belirginlesmis, sayilari belli olan ve Abadile-i Seb'a diye adlandirilan yedi Abdullah; ulke ekonomisinin degisim evrelerinde yer alan yedinci ekonomik paket; bir sinema filmi olan (Seven)Yedi; bir masala konu olan Yedi Cuceler, bazi sure ve dualarin yedi kez okunmasi; bir televizyon dizisinin adi olan Yedi Numara; Cehennem'in yedi kati; zihinsel gelisim acisindan cocuklarin okula baslama yasinin yedi olmasi; Hac'da Kabe'nin yedi kez tavaf edilmesi; Abant Yedi Goller; yedi ile ilgili ogelerden bazilaridir.
Bu kadar yedi'nin bir arada olmasi oldukca dusundurucudur. Fakat yedi ile ilgili harikuladelikler ne kadar cesitlenirse cesitlensin her seyi bilen, goren ve duyan Rabbimiz'in bilgisinden uzak degildir. Her sayi onun izni dairesinde tefekkur vesilesi olabilir. Bu fevkalâdeliklerin O'nun rizasi hilafina kullanilmasi Cehennem'in yedi katindan biriyle tanismamiza sebep olabilir. Onun icin, her turlu harikayi O'nunla birlikte dusunmek yerinde bir davranistir.
[GLOW=red]7 ile Kisa Kisa...
Gokkusaginin Yedi Rengi
Kirmizi, turuncu, sari, yesil, mavi, indigo (civit*), mor, pembe
Yedi Gun
Pazartesi, Sali, Carsamba, Persembe, Cuma, Cumartesi, Pazar
Atmosferin Yedi Katmani
Troposfer, Stratosfer, Ozonosfer, Iyonosfer, Mezosfer, Termosfer, Ekzosfer
Yedi Nota
Do, re, mi, fa, sol, la, si
Yedi Uyurlar (Ashab-i Kehf)
Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernus, Debernus, Sazenus, Kefestatayus
Dunyanin Yedi Harikasi
Artemis Tapinagi, Babil'in Asma bahceleri, Iskenderi'ye Feneri, Kral Mussollos'un Mezari, Firavun Khufu icin yapilan Buyuk Piramit, Rodas Heykeli, Zeus heykeli
7 Sanat
" Yuzey Sanatlari: Iki boyutlu, yani bir eni ve boyu olan kagit, tuval, bez ya da duvar uzerine uygulanan sanatlardir. Resim ve turleri (yagli boya, sulu boya, guaj boya, baski sanatlari, afis, grafik, duvar resmi, mozaik, fotograf, karikatur, batik&)
" Hacim Sanatlari: Uc boyutlu, yani eni, boyu ve derinligi olan yapitlar: Heykel, seramik, anit.
" Mekan Sanatlari: Ic ya da dis mekani icine alan, duzenleyen calismalar: Mimari, bahce mimarisi (peyzaj), cevre duzenlemesi.
" Dil Sanatlari: Edebiyat ve diger yazi turleri.
" Ses Sanatlari: Muzik ve turleri.
" Devinim (hareket) Sanatlari: Bale, halk danslari, mim.
" Eylem Sanatlari (dramatik) : Tiyatro, opera, muzikal, golge oyunu, sinema.
Istanbul'un Yedi Tepesi
1-Topkapi Sarayi, Ayasofya ve Sultanahmet Camiinin bulundugu tepe.
2- Cemberlitas ve Nur-u Osmaniye Camiinin bulundugu tepe.
3- Beyazit Camii, universite ve Suleymaniye'nin bulundugu tepe.
4- Fatih Camii'nin bulundugu tepe.
5- Yavuz Selim Camiinin bulundugu tepe.
6- Edirnekapi semtinde, Mihrimah Sultan Camiinin bulundugu tepe.
7- Kocamustafapasa semtinin bulundugu tepe.
Mevlana'nin 7 Ogudu
Comertlik ve yardim etmede akarsu gibi ol.
Sefkat ve merhamette gunes gibi ol.
Baskalarinin kusurunu ortmede gece gibi ol.
Hiddet ve asabiyette olu gibi ol.
Tevazu ve alcak gonullulukte toprak gibi ol.
Hosgorurlukte deniz gibi ol.
Ya oldugun gibi gorun, ya gorundugun gibi ol.
[/GLOW]
Sekizinci ( 8. )' meselesi
Neredeyse butun yediler ele alindiktan sonra karsimiza bir de sekiz meselesi cikiyor. Fakat bu mesele sekiz ile ilgili ayrica yeni gruplar olusturma amacli degil. Bu konu, ucuncu boyutun ardindan soylenen dorduncu boyut, yedinci gunun ardindan soylenen sekizinci gun ya da yedinci rengin ardindan soylenen sekizinci renk gibi tanimlamalari kapsiyor.
Bu ifadeler, belli bir siniri ya da tanimlamalari kabul etmeyenler, etseler bile ozgur dusunce ortami olusturmaya calisanlar icin onemli bir nitelik tasiyor.
Sinema ciktiktan sonra sanat cesitleri belirlenirken disarida kalan bir sanat oldugu icin ona sekizinci sanat deniyordu. Bununla birlikte sekizinci nota gibi kullanimlar da hâlâ var.
En belirgin olarak kullanilan, mizaha konu olan, tartismalarin gobeginde bulunan ifade ise sekizinci harika ya da alisilmis ifadesiyle dunyanin yedi harikasi ifadesi. Herkes kendine gore sekizinci harikayi belirlemeye calisiyor. Fakat ne kadar tartisilirsa tartisilsin yedi kalibi asla bozulmayacak, sekizinci meselesi hic gundemden dusmeyecek ve zihinleri mesgul edecek.
*Civit: Camasir yikarken kullanilan, camasirin sariligini gideren mavi boya.
Nuri Kırmızcı
Turkce'de, bazi kavramlari karsilamak ve belli konulari anlatmak icin kullanilan, formulistik denilen bazi sayilar vardir. Bunlar 3, 7, 40 gibi sayilardir.
Bu sayilar kavramlari belirttigi gibi kisileri de belirtirler. Mesela; Ucler, Yediler, Kirklar soyleyisleri bu gaye ile kullanilirlar.
Formulistik sayilar icerisinde yedi (7) rakami en fazla kullanilan sayilardan biridir. Yalnizca kaliplasmis ifadeler icerisinde yer almaz. Gercek, sayisal degeri belli olan tanimlamalar icin de kullanilir.
Burc ya da felek de denen yedi kat gok; insanda bulunan yedi delik; Peygamber Efendimiz doneminde unlu sairlerden yedisinin siirlerinin Kabe'nin duvarlarina asilmis ve Muaallekat-i Seb'a diye adlandirilan yedi siir; ayrica Asr-i Saadet'te yasamis, isimleri belirginlesmis, sayilari belli olan ve Abadile-i Seb'a diye adlandirilan yedi Abdullah; ulke ekonomisinin degisim evrelerinde yer alan yedinci ekonomik paket; bir sinema filmi olan (Seven)Yedi; bir masala konu olan Yedi Cuceler, bazi sure ve dualarin yedi kez okunmasi; bir televizyon dizisinin adi olan Yedi Numara; Cehennem'in yedi kati; zihinsel gelisim acisindan cocuklarin okula baslama yasinin yedi olmasi; Hac'da Kabe'nin yedi kez tavaf edilmesi; Abant Yedi Goller; yedi ile ilgili ogelerden bazilaridir.
Bu kadar yedi'nin bir arada olmasi oldukca dusundurucudur. Fakat yedi ile ilgili harikuladelikler ne kadar cesitlenirse cesitlensin her seyi bilen, goren ve duyan Rabbimiz'in bilgisinden uzak degildir. Her sayi onun izni dairesinde tefekkur vesilesi olabilir. Bu fevkalâdeliklerin O'nun rizasi hilafina kullanilmasi Cehennem'in yedi katindan biriyle tanismamiza sebep olabilir. Onun icin, her turlu harikayi O'nunla birlikte dusunmek yerinde bir davranistir.
[GLOW=red]7 ile Kisa Kisa...
Gokkusaginin Yedi Rengi
Kirmizi, turuncu, sari, yesil, mavi, indigo (civit*), mor, pembe
Yedi Gun
Pazartesi, Sali, Carsamba, Persembe, Cuma, Cumartesi, Pazar
Atmosferin Yedi Katmani
Troposfer, Stratosfer, Ozonosfer, Iyonosfer, Mezosfer, Termosfer, Ekzosfer
Yedi Nota
Do, re, mi, fa, sol, la, si
Yedi Uyurlar (Ashab-i Kehf)
Yemliha, Mekselina, Mislina, Mernus, Debernus, Sazenus, Kefestatayus
Dunyanin Yedi Harikasi
Artemis Tapinagi, Babil'in Asma bahceleri, Iskenderi'ye Feneri, Kral Mussollos'un Mezari, Firavun Khufu icin yapilan Buyuk Piramit, Rodas Heykeli, Zeus heykeli
7 Sanat
" Yuzey Sanatlari: Iki boyutlu, yani bir eni ve boyu olan kagit, tuval, bez ya da duvar uzerine uygulanan sanatlardir. Resim ve turleri (yagli boya, sulu boya, guaj boya, baski sanatlari, afis, grafik, duvar resmi, mozaik, fotograf, karikatur, batik&)
" Hacim Sanatlari: Uc boyutlu, yani eni, boyu ve derinligi olan yapitlar: Heykel, seramik, anit.
" Mekan Sanatlari: Ic ya da dis mekani icine alan, duzenleyen calismalar: Mimari, bahce mimarisi (peyzaj), cevre duzenlemesi.
" Dil Sanatlari: Edebiyat ve diger yazi turleri.
" Ses Sanatlari: Muzik ve turleri.
" Devinim (hareket) Sanatlari: Bale, halk danslari, mim.
" Eylem Sanatlari (dramatik) : Tiyatro, opera, muzikal, golge oyunu, sinema.
Istanbul'un Yedi Tepesi
1-Topkapi Sarayi, Ayasofya ve Sultanahmet Camiinin bulundugu tepe.
2- Cemberlitas ve Nur-u Osmaniye Camiinin bulundugu tepe.
3- Beyazit Camii, universite ve Suleymaniye'nin bulundugu tepe.
4- Fatih Camii'nin bulundugu tepe.
5- Yavuz Selim Camiinin bulundugu tepe.
6- Edirnekapi semtinde, Mihrimah Sultan Camiinin bulundugu tepe.
7- Kocamustafapasa semtinin bulundugu tepe.
Mevlana'nin 7 Ogudu
Comertlik ve yardim etmede akarsu gibi ol.
Sefkat ve merhamette gunes gibi ol.
Baskalarinin kusurunu ortmede gece gibi ol.
Hiddet ve asabiyette olu gibi ol.
Tevazu ve alcak gonullulukte toprak gibi ol.
Hosgorurlukte deniz gibi ol.
Ya oldugun gibi gorun, ya gorundugun gibi ol.
[/GLOW]
Sekizinci ( 8. )' meselesi
Neredeyse butun yediler ele alindiktan sonra karsimiza bir de sekiz meselesi cikiyor. Fakat bu mesele sekiz ile ilgili ayrica yeni gruplar olusturma amacli degil. Bu konu, ucuncu boyutun ardindan soylenen dorduncu boyut, yedinci gunun ardindan soylenen sekizinci gun ya da yedinci rengin ardindan soylenen sekizinci renk gibi tanimlamalari kapsiyor.
Bu ifadeler, belli bir siniri ya da tanimlamalari kabul etmeyenler, etseler bile ozgur dusunce ortami olusturmaya calisanlar icin onemli bir nitelik tasiyor.
Sinema ciktiktan sonra sanat cesitleri belirlenirken disarida kalan bir sanat oldugu icin ona sekizinci sanat deniyordu. Bununla birlikte sekizinci nota gibi kullanimlar da hâlâ var.
En belirgin olarak kullanilan, mizaha konu olan, tartismalarin gobeginde bulunan ifade ise sekizinci harika ya da alisilmis ifadesiyle dunyanin yedi harikasi ifadesi. Herkes kendine gore sekizinci harikayi belirlemeye calisiyor. Fakat ne kadar tartisilirsa tartisilsin yedi kalibi asla bozulmayacak, sekizinci meselesi hic gundemden dusmeyecek ve zihinleri mesgul edecek.
*Civit: Camasir yikarken kullanilan, camasirin sariligini gideren mavi boya.
Nuri Kırmızcı
