- Üyelik Tarihi
- 17 Ara 2005
- Mesajlar
- 137
- Aldığı Beğeniler
- 0
Anlama âleti. Düşünme kabiliyeti. Zekâ. Zihin.
Madeni kalb ve ruhda, şuaı dimağda bulunan manevî bir nur.
İnsanın ilimleri anlayan, sebeplerden sonuçları çıkaran ve eserden eser sahibine intikal ettiren hassası.
İnsanı gerçeklere muhatap eden en mühim meleke akıldır. Kelime olarak akıl, "devenin yularla tutulması gibi, tutmak" anlamındadır.
Ayrıca, "bağlamak, birbirine uygun iki nesne veya iki kavram arasında bağlantı kurmak" anlamını ifade eder. Mesela, bir yerden duman çıktığını görünce hemen ateşe intikal etmek, buz tutan nehrin inceliğini görünce "bu beni kaldırmaz" diye hüküm vermek aklın birer fonksiyonudur.
Akıl, maddeden mücerret bir cevher, hak ile batılı ayıran bir nurdur. Bıçağın kesme aleti olması gibi, ruhun anlama aletidir. Kişi bu akılla eşyanın hakikatlerine muttali olur. Hem duyulardan gelen bilgileri değerlendirir, hem de gaybî şeylere açılır.
Akıl, düşünme, anlama, kavrama kabiliyetidir. Hakk'ın hitabını fehm için, bir alet, bir vasıtadır. İnsanı hayvanlardan ayıran seçkin bir meziyettir.
Akıl, iyiyi kötüden, hayrı şerden, doğruyu yanlıştan ayıran idrak melekesidir. İnsan, akıl sayesinde kendisinde ve çevresinde olup bitenleri anlar, tabiatta olup bitenlerden tabiat üstüne yönelir.
Akıl, madeni kalb ve ruhta, şuaı dimağda bulunan manevi bir nurdur ki, insan bununla duyular ötesi şeyleri idrak eder.
Nuranî bir cevher olan akıl, insanın en kıymetli cihazıdır. İnsanı, ebedi saadete hazırlayan Rabbanî bir mürşid, ona İlahi, kudsi defineleri, hem kainatın binler hazinelerini açan pırlanta gibi bir anahtardır.
İnsan, akıl vasıtasıyla dinen mükellef olur. Aklı olmayandan teklif de kalkar. Aklı olmayanın dini de yoktur" sözü, bu noktadan hareketle söylenmiştir.
Rivayet edilir ki, Cenab-ı Hak aklı yarattığında ona "bu tarafa gel" der, akıl gelir. "Dön" der, akıl döner. Cenab-ı Hak buyurur ki, "izzetim ve celâlime yemin ederim ki, senden daha şerefli bir mahluk yaratmadım. Seninle alır, seninle veririm."
Ham petrolden uçak benzinine, mum ışığından güneşe ışığına kadar mertebeler olması misali, insanların akıllarında da mertebeler vardır. Uzaktan yakılan bir kibritle tutuşan uçak benzini gibi, bir kısım akıllara uzaktan bir işaret verilmesi kafidir. Aklın bu üst mertebelerinde yer alan insanlar, başkalarının anlamadığını anlarlar, hissetmediklerini sezerler, onların bağlantı kuramadıkları şeylerde hayret verici bağlantılar kurarlar.
Nur suresinin nur ayetinde geçen "onun yağı, neredeyse bir ateş dokunmasa bile ışık verecek" ayeti, bir yönüyle bu tür akıllara işaret olarak görülmüştür. Ayetteki bu ifadeden hemen sonra gelen "nur üstüne nur" ise, bu akıllara gelen İlahi ilhamlara, tuluata işarettir. Yani, akıl, hadd-i zatında İlahi bir nur olmakla beraber, bu nura ilahi ilham parıltılarının gelmesi, "nurun ala nur" olacaktır.
Göz penceresinden âlemi seyreden ruh, beyin merkezinden de gerçekleri temaşa eder. "Dil ne kadar tatma organıysa, beyin de o kadar düşünce organıdır."
Akıl, zâtıyla maddeden mücerred, fiiliyle maddeyle alâkadar bir cevherdir.
Çalışan bir buzdolabına yahut çamaşır makinesine elimizi rahatlıkla dokundurabiliyoruz ve bizi elektrik çarpmıyor. Demek ki, elektrik, zâtı ile o cihazda yok, ama iş görmesiyle onunla alâkadar.
Akıl ile beyin arasında da, aynen olmasa bile, benzer bir ilgi vardır.
Akıl, gerçeğin tek yanılmaz ölçüsü akıl değildir. Akıl, bilgi sebeplerinden olan duyuların üstünde yer almakla beraber, yine bilgi sebeplerinden olan vahyin altındadır. Görme olayının gerçekleşmesi için gören göze, görülecek eşyaya ve bir de gösterecek ışığa ihtiyaç vardır. Onun gibi, akıl gözüyle İlahi hakikatleri olduğu gibi görmek için vahiy nuru gerekmektedir.
Akıl ve nakil (vahiy) aslında birbirini tamamlar. Vahyin gerçeklerine muhatap olabilmek için selim bir akla ihtiyaç vardır. Kur'an'da en fazla tekrar edilen ayetlerden biri de "aklınızı kullanıyor musunuz?" ayetidir. (Mesela bkz. Bakara, 44; Al-i İmran, 65; En'am, 32; A'raf, 169; Yunus, 16...)
Kalb güneşe, akıl ay'a benzer, Ay, ışığını güneşten aldığı gibi, akıl dahi nurunu kalbden alır. Bediüzzaman, bu gerçeği "Nur-u akıl kalbden gelir. şeklinde ifade eder.
Akıl anlama âletidir.
Akıl âlet olunca, bir de onu kullanan olacaktır. Bu ise ruhtan başkası değildir.
Her âletin bir kapasitesi, her terazinin tartabileceği asgarî ve azamî yükler vardır. Bir tonluk kantarla, ne on tonluk demir tartılabilir, ne de on gramlık altın. Her iki halde de, âlet bize bir fikir vermez, sadece hareketsiz kalmakla yetinir.
İnsan, her mahlûkun hikmetli ve gayeli yaratıldığını, kendisinin de başıboş olamayacağını aklıyla kavrayabilir. Ama yaratıcısına, Rabbine karşı neler yapması gerektiğine kendisi karar veremez. Her nimetin şükür gerektirdiğini anlayabilir, ancak bunun nasıl yapılacağı konusunda tahminler yürütemez.
Aklın tek başına yanaşamayacağı bir başka saha, daire-i vücub yâni Cenâb-ı Hakkın zâtı, şuunatı, sıfatları, fiilleri ve isimleridir. Akıl ancak, her eserin bir ustası olduğunu, bu sonsuz fezanın, bu mükemmel zeminin yaratıcısız, sahipsiz olamayacağını anlayabilir. Ancak, daire-i vücub hakkında konuşamaz.
Bir başka saha, ölüm ve ötesi; kabir, haşir, hesap, mükâfat ve ceza.. Bunlar hakkında tahminler yürütmek de aklı aşar.
Bütün bu ve benzeri konularda, aklın gereği, İlâhî fermana aynen uymaktır. Bununla birlikte akıl, bu kainattaki incelikleri, mahlukların görevlerini, onlardan en iyi şekilde faydalanma yollarını araştırır.
İnsan, akıl anahtarıyla kainatın binler hazinelerini açar, ilmi keşiflere ulaşır. Gizli birer define hükmünde olan Allah'ın isimlerinin farkına varır, bunlarla
Rabbini daha iyi tanır.
www.Sorularlarisaleinur.com
Madeni kalb ve ruhda, şuaı dimağda bulunan manevî bir nur.
İnsanın ilimleri anlayan, sebeplerden sonuçları çıkaran ve eserden eser sahibine intikal ettiren hassası.
İnsanı gerçeklere muhatap eden en mühim meleke akıldır. Kelime olarak akıl, "devenin yularla tutulması gibi, tutmak" anlamındadır.
Ayrıca, "bağlamak, birbirine uygun iki nesne veya iki kavram arasında bağlantı kurmak" anlamını ifade eder. Mesela, bir yerden duman çıktığını görünce hemen ateşe intikal etmek, buz tutan nehrin inceliğini görünce "bu beni kaldırmaz" diye hüküm vermek aklın birer fonksiyonudur.
Akıl, maddeden mücerret bir cevher, hak ile batılı ayıran bir nurdur. Bıçağın kesme aleti olması gibi, ruhun anlama aletidir. Kişi bu akılla eşyanın hakikatlerine muttali olur. Hem duyulardan gelen bilgileri değerlendirir, hem de gaybî şeylere açılır.
Akıl, düşünme, anlama, kavrama kabiliyetidir. Hakk'ın hitabını fehm için, bir alet, bir vasıtadır. İnsanı hayvanlardan ayıran seçkin bir meziyettir.
Akıl, iyiyi kötüden, hayrı şerden, doğruyu yanlıştan ayıran idrak melekesidir. İnsan, akıl sayesinde kendisinde ve çevresinde olup bitenleri anlar, tabiatta olup bitenlerden tabiat üstüne yönelir.
Akıl, madeni kalb ve ruhta, şuaı dimağda bulunan manevi bir nurdur ki, insan bununla duyular ötesi şeyleri idrak eder.
Nuranî bir cevher olan akıl, insanın en kıymetli cihazıdır. İnsanı, ebedi saadete hazırlayan Rabbanî bir mürşid, ona İlahi, kudsi defineleri, hem kainatın binler hazinelerini açan pırlanta gibi bir anahtardır.
İnsan, akıl vasıtasıyla dinen mükellef olur. Aklı olmayandan teklif de kalkar. Aklı olmayanın dini de yoktur" sözü, bu noktadan hareketle söylenmiştir.
Rivayet edilir ki, Cenab-ı Hak aklı yarattığında ona "bu tarafa gel" der, akıl gelir. "Dön" der, akıl döner. Cenab-ı Hak buyurur ki, "izzetim ve celâlime yemin ederim ki, senden daha şerefli bir mahluk yaratmadım. Seninle alır, seninle veririm."
Ham petrolden uçak benzinine, mum ışığından güneşe ışığına kadar mertebeler olması misali, insanların akıllarında da mertebeler vardır. Uzaktan yakılan bir kibritle tutuşan uçak benzini gibi, bir kısım akıllara uzaktan bir işaret verilmesi kafidir. Aklın bu üst mertebelerinde yer alan insanlar, başkalarının anlamadığını anlarlar, hissetmediklerini sezerler, onların bağlantı kuramadıkları şeylerde hayret verici bağlantılar kurarlar.
Nur suresinin nur ayetinde geçen "onun yağı, neredeyse bir ateş dokunmasa bile ışık verecek" ayeti, bir yönüyle bu tür akıllara işaret olarak görülmüştür. Ayetteki bu ifadeden hemen sonra gelen "nur üstüne nur" ise, bu akıllara gelen İlahi ilhamlara, tuluata işarettir. Yani, akıl, hadd-i zatında İlahi bir nur olmakla beraber, bu nura ilahi ilham parıltılarının gelmesi, "nurun ala nur" olacaktır.
Göz penceresinden âlemi seyreden ruh, beyin merkezinden de gerçekleri temaşa eder. "Dil ne kadar tatma organıysa, beyin de o kadar düşünce organıdır."
Akıl, zâtıyla maddeden mücerred, fiiliyle maddeyle alâkadar bir cevherdir.
Çalışan bir buzdolabına yahut çamaşır makinesine elimizi rahatlıkla dokundurabiliyoruz ve bizi elektrik çarpmıyor. Demek ki, elektrik, zâtı ile o cihazda yok, ama iş görmesiyle onunla alâkadar.
Akıl ile beyin arasında da, aynen olmasa bile, benzer bir ilgi vardır.
Akıl, gerçeğin tek yanılmaz ölçüsü akıl değildir. Akıl, bilgi sebeplerinden olan duyuların üstünde yer almakla beraber, yine bilgi sebeplerinden olan vahyin altındadır. Görme olayının gerçekleşmesi için gören göze, görülecek eşyaya ve bir de gösterecek ışığa ihtiyaç vardır. Onun gibi, akıl gözüyle İlahi hakikatleri olduğu gibi görmek için vahiy nuru gerekmektedir.
Akıl ve nakil (vahiy) aslında birbirini tamamlar. Vahyin gerçeklerine muhatap olabilmek için selim bir akla ihtiyaç vardır. Kur'an'da en fazla tekrar edilen ayetlerden biri de "aklınızı kullanıyor musunuz?" ayetidir. (Mesela bkz. Bakara, 44; Al-i İmran, 65; En'am, 32; A'raf, 169; Yunus, 16...)
Kalb güneşe, akıl ay'a benzer, Ay, ışığını güneşten aldığı gibi, akıl dahi nurunu kalbden alır. Bediüzzaman, bu gerçeği "Nur-u akıl kalbden gelir. şeklinde ifade eder.
Akıl anlama âletidir.
Akıl âlet olunca, bir de onu kullanan olacaktır. Bu ise ruhtan başkası değildir.
Her âletin bir kapasitesi, her terazinin tartabileceği asgarî ve azamî yükler vardır. Bir tonluk kantarla, ne on tonluk demir tartılabilir, ne de on gramlık altın. Her iki halde de, âlet bize bir fikir vermez, sadece hareketsiz kalmakla yetinir.
İnsan, her mahlûkun hikmetli ve gayeli yaratıldığını, kendisinin de başıboş olamayacağını aklıyla kavrayabilir. Ama yaratıcısına, Rabbine karşı neler yapması gerektiğine kendisi karar veremez. Her nimetin şükür gerektirdiğini anlayabilir, ancak bunun nasıl yapılacağı konusunda tahminler yürütemez.
Aklın tek başına yanaşamayacağı bir başka saha, daire-i vücub yâni Cenâb-ı Hakkın zâtı, şuunatı, sıfatları, fiilleri ve isimleridir. Akıl ancak, her eserin bir ustası olduğunu, bu sonsuz fezanın, bu mükemmel zeminin yaratıcısız, sahipsiz olamayacağını anlayabilir. Ancak, daire-i vücub hakkında konuşamaz.
Bir başka saha, ölüm ve ötesi; kabir, haşir, hesap, mükâfat ve ceza.. Bunlar hakkında tahminler yürütmek de aklı aşar.
Bütün bu ve benzeri konularda, aklın gereği, İlâhî fermana aynen uymaktır. Bununla birlikte akıl, bu kainattaki incelikleri, mahlukların görevlerini, onlardan en iyi şekilde faydalanma yollarını araştırır.
İnsan, akıl anahtarıyla kainatın binler hazinelerini açar, ilmi keşiflere ulaşır. Gizli birer define hükmünde olan Allah'ın isimlerinin farkına varır, bunlarla
Rabbini daha iyi tanır.
www.Sorularlarisaleinur.com
