Yeniden Doğuş

İHSAN FAZLIOĞLU

"Hatırlama ve anımsa" der İbn Sînâ,
"hayâldeki sûret ile hâfızadaki anlam arasındaki ilişkileri (nisbetleri ve fiilleri) tekrar üretmekle mümkündür."
Bir metni, tarihî bir hâdiseyi, bir olayı, vb. içinde varlığa geldiği bütünlük, bağlam ve ağ içinde idrak etmek için de
sûretleri ile anlamları (nisbetleri ve fiilleri) arasındaki ilişkileri yeniden üretmek gerekir.
Anı, anlam, anlamak ve anlamlandırmak, bizâtihi köklerinin ortaklığının da gösterdiği gibi bir ve bütündür.
Bu nedenle, anlamlandırmak isteyen anlamalı,
anlamak isteyen anlamı idrak etmeli,
anlamı idrak etmek isteyen de
anılara, yani geçmiş tecrübenin sûretleri ile ilişkilerinin birlikteliğine, bütünlüğüne ve ağına sahip olmalıdır.

| Yorum, doğru anlamaktan çok yanlış anlamamak için verilen bir uğraşıdır.

| İhsan Fazlıoğlu - Fuzulî Ne Demek İstedi?

Bir kültürde mefhûm ile düşünmek meydandan çekildi mi, o kültürün iç yapısını siyasi dil örmeye başlar; artık hâsıl olan fikir değil, gürültüdür.

İhsan Fazlıoğlu

Oruç Aruoba

"İnsan, yaşamın anlamını
ölümde bulur ancak.
Yaşam ancak ölümün varolabilmesiyle
—ve bilinçlendirilebilmesiyle—
anlamlıdır.
Ölümsüz yaşam, anlamsızdır."

.

İhsan Fazlıoğlu
Tekrar hatırlatmakta fayda var:

1. Düşünce üretmeyi
başkalarına 'gol atmak' olarak
görenlerin düşünce uzayı bir 'top sahası',
düşünce ufukları da bir 'kale' kadardır.

2. Akıl-özürlüler,
düşüncenin muhtevâsına değil,
kimin lehine kimin aleyhine olduğuna dikkat kesilirler.

[.?.]
"Herkes
sorumluluktan kaçmak için
aklını teslim edecek birini arıyor;
aklınıza mukayyet olun;
akıl, muhatap,
mükellef ve mes'ul olmanın,
kısaca 'insan' olmanın ilk şartıdır."
Ve dahi;
usûl bilginlerinin dediği gibi,
"Teklifin illeti, akıldır."
/.../
'Teklif?'
Yeniden...

İhsan Fazlıoğlu

Eylemde istikâmet üzre olmak,
sürekli 'nefis muhâsebesi'yle mümkündür.
Ve seni senden başka hiç kimse
hakikî anlamıyla imtihân edemez.
Unutma ki,
aynanın tüm optik özelliklerini kaybettiği tek an
kişinin kendi içine düştüğü andır.
Düşen, aynaya bakmaz, düşünür.
İhsan Fazlıoğlu

Mevlânâ'nın dediği gibi:
"Sık sık verilen öğütten sıkılma, çünkü bir çiviyi çakabilmek için defalarca vurmak gerekir".

Bu nedenle tekrarda fayda var:

"İnsanın sûreti sîretinde ortaya çıkar.
Bu nedenle bir kişiyi tanımak istiyorsanız
yoluna, yoldaşına, yol alış tarzına bakın.

İhsan Fazlıoğlu

"Öyle bir zamanda yaşıyoruz ki, asgarî iletişimin/bildirişimin şartı güvenin buharlaştığı moğolvâri ikliminde kişinin aklına mukayyet kalabilmesi için ya hakikî anlamıyla 'derviş' ya da hakikî anlamıyla 'berduş' olması gerek."

İhsan Fazlıoğlu

Hû kılıcını alıp nefsimi kırdım
Yeryüzünde ölmeden önce diri öldüm
//-: Ahmed Yesevî

Hakîkate bakarısan nefsün sana düşman yiter
Var imdi ol nefsünile vuruş tokuş savaş yüri
//-: Yunus Emre

Yokuşun başında bir düşman vardı
Onu vurmaya gittim, kendimle vuruştum
//-: Özdemir Asaf