Bebe imizin akıllı olaca ını hayal ediyorsun; ya olmazsa...
- Evet, belki bizim şu an fark edemedi imiz bir rahatsızlı ı vardır ya da geçirece i bir hastalık yüzünden sorunları olabilir...
Böyle olmasını elbette istemem ama... Olursa onu da Allahın bir hediyesi olarak kabul ederim. Ama böyle olmaz; normal bir çocuk olursa problem yok.
- Nasıl yani?
- Sıradan bir bebe i ya da çocu u akıllı yapmanın yollarını biliyoruz artık.
- Nasıl bu kadar güvenli konuşuyorsun?
- İnsanları yetiştiren süreçlerdir. Bir insanı talimatla yetiştiremezsin; ama onu yetişebilece i süreci-ortamı tasarlayabilirsin.
Bugün insanın kişili ini kazanmasına yardım edecek, aklının-ba lama kapasitenin gelişmesine yardım edecek süreç ve ortam birçok ailenin erişebilece i kadar yakın sanırım.
- Biz kendi bebe imiz için neler yapaca ız peki?
- Sırasıyla söylemeyece im; ama yapılabileceklerin bir resmini çizeyim sana...
-Birinci kural:
Bir bebe in ya da çocu un dünyasına olabildi ince çok
referans girmesine izin ver. Yeni eşyalar, yeni yerler, yeni
insanlar, yeni kurslar, yüzme, basket, judo vb. gibi.
Onu engellemek yerine, Ona dokunma, onu yapma, ona bakma! demek yerine: onu özgür bırakmak... Ama bir şeyleri kırıp dökecek olursa... Onun da çaresi basit, ona yapma demek yerine, onun kırılıp kaybedilebilece ini çocu a söylemek gerek. Bir bebek ya da çocuk anlamaz diye düşünme sakın.
Bir çocu u veya bebe i gerçekten yürekten ciddiye alıp ona bir şey söyledi inde seni nasıl dinledi ine hayretler içinde kalırsın.
Çocuk bir hata yapacak olursa da, onu suçlamak ve kendini kötü hissettirmek yerine:
Şimdi bir şey oldu; sen ne düşünüyorsun? Bu olan bitenden ne ders çıkarabiliriz? diye çocu u düşünmeye itmek ve aynı şeyi tekrarlamayacak bir düşünce içine girmesini sa layacak yöne sevk etmek daha do ru olmaz mı?
- Peki ikinci kural ne?
-Saydıklarımın aslında bir önceli i yok dedi im gibi,
aklıma geldi i gibi söylüyorum.
Bir başka kural da, çocuk için bir şeyleri seçmek yerine,
elbise, yemek, oyun seçmek yerine ona:
Sen hangisini istersin? diye sormak ve onun dedi ini yapmak.
İnsanları kişi yapan kendi özgün seçimleridir.
Çocu un seçiminden hoşlanmasak bile, bırakalım o onu denesin ve
be enmeyecekse de o sonra kendili inden be enmesin.
- Mutlaka oyunlarla ilgili de söyleyece in bir şey vardır senin...
-Oyunlar aklı en fazla geliştiren araçlardan olsa...
Bilgisayar oyunları çocukların dikkat, göz ve vücut koordinasyonunu, problem çözme becerilerini, senaryolarla düşünebilme yeteneklerini geliştiriyor.
Benim en çok sevdi im oyunlarsa, günlük eşyalarla icat edilecek oyunlar. Ne bileyim, terliklerle,kalemlerle, meyvelerle oyun icat edilemez mi?
Günlük eşyaları oyuncak olarak kullanmaya başlayan çocuklar, herhangi bir gereci farklı bir şekilde yorumlamaya alıştıklarından, ileride bir kaynak sorunu gündeme geldi inde akla gelmedik bir şeyi çözüm aracı olarak öne sürebiliyorlar. Lego tipi oyuncaklar da çok yararlı...
- Peki başka?...
- Özellikle yedi yaş altındaki çocukların kitap okuması, muhteşem bir faaliyet?
- Nasıl, yedi yaşın altındaki çocuklar okuma yazma mı ö rensin?
-Kitap okumanın tek yolu, okuma ö renmek midir?
Çocuklarımıza sadece masal okuyaca ımıza, çocuk klasiklerini ya da klasikleri alalım birer birer onlara okuyalım.
Bu vesileyle elinden kitap çoktan düşmüş ve çocuk yüzünden kitap okumaya zaman bulamadı ını iddia eden anne-babalar da kitap okur.
Hatta daha iyisi okudu umuz kitapları banda alalım.
Çocu a sonradan banttan dinleme imkanı da verebiliriz.
Hatta ikinci bir bebe imiz olursa o da o bantları kullanabilir.
Yurtdışında hazır bile satılıyor böyle bant kitaplar.
- Yani çocu umuz akıllı olacak.
Şöyle desek daha do ru:
Biz çocu umuzun aklının gelişece i bir ortam
verebiliriz ve vermekten sorumluyuz.
Melih Arat
- Evet, belki bizim şu an fark edemedi imiz bir rahatsızlı ı vardır ya da geçirece i bir hastalık yüzünden sorunları olabilir...
Böyle olmasını elbette istemem ama... Olursa onu da Allahın bir hediyesi olarak kabul ederim. Ama böyle olmaz; normal bir çocuk olursa problem yok.
- Nasıl yani?
- Sıradan bir bebe i ya da çocu u akıllı yapmanın yollarını biliyoruz artık.
- Nasıl bu kadar güvenli konuşuyorsun?
- İnsanları yetiştiren süreçlerdir. Bir insanı talimatla yetiştiremezsin; ama onu yetişebilece i süreci-ortamı tasarlayabilirsin.
Bugün insanın kişili ini kazanmasına yardım edecek, aklının-ba lama kapasitenin gelişmesine yardım edecek süreç ve ortam birçok ailenin erişebilece i kadar yakın sanırım.
- Biz kendi bebe imiz için neler yapaca ız peki?
- Sırasıyla söylemeyece im; ama yapılabileceklerin bir resmini çizeyim sana...
-Birinci kural:
Bir bebe in ya da çocu un dünyasına olabildi ince çok
referans girmesine izin ver. Yeni eşyalar, yeni yerler, yeni
insanlar, yeni kurslar, yüzme, basket, judo vb. gibi.
Onu engellemek yerine, Ona dokunma, onu yapma, ona bakma! demek yerine: onu özgür bırakmak... Ama bir şeyleri kırıp dökecek olursa... Onun da çaresi basit, ona yapma demek yerine, onun kırılıp kaybedilebilece ini çocu a söylemek gerek. Bir bebek ya da çocuk anlamaz diye düşünme sakın.
Bir çocu u veya bebe i gerçekten yürekten ciddiye alıp ona bir şey söyledi inde seni nasıl dinledi ine hayretler içinde kalırsın.
Çocuk bir hata yapacak olursa da, onu suçlamak ve kendini kötü hissettirmek yerine:
Şimdi bir şey oldu; sen ne düşünüyorsun? Bu olan bitenden ne ders çıkarabiliriz? diye çocu u düşünmeye itmek ve aynı şeyi tekrarlamayacak bir düşünce içine girmesini sa layacak yöne sevk etmek daha do ru olmaz mı?
- Peki ikinci kural ne?
-Saydıklarımın aslında bir önceli i yok dedi im gibi,
aklıma geldi i gibi söylüyorum.
Bir başka kural da, çocuk için bir şeyleri seçmek yerine,
elbise, yemek, oyun seçmek yerine ona:
Sen hangisini istersin? diye sormak ve onun dedi ini yapmak.
İnsanları kişi yapan kendi özgün seçimleridir.
Çocu un seçiminden hoşlanmasak bile, bırakalım o onu denesin ve
be enmeyecekse de o sonra kendili inden be enmesin.
- Mutlaka oyunlarla ilgili de söyleyece in bir şey vardır senin...
-Oyunlar aklı en fazla geliştiren araçlardan olsa...
Bilgisayar oyunları çocukların dikkat, göz ve vücut koordinasyonunu, problem çözme becerilerini, senaryolarla düşünebilme yeteneklerini geliştiriyor.
Benim en çok sevdi im oyunlarsa, günlük eşyalarla icat edilecek oyunlar. Ne bileyim, terliklerle,kalemlerle, meyvelerle oyun icat edilemez mi?
Günlük eşyaları oyuncak olarak kullanmaya başlayan çocuklar, herhangi bir gereci farklı bir şekilde yorumlamaya alıştıklarından, ileride bir kaynak sorunu gündeme geldi inde akla gelmedik bir şeyi çözüm aracı olarak öne sürebiliyorlar. Lego tipi oyuncaklar da çok yararlı...
- Peki başka?...
- Özellikle yedi yaş altındaki çocukların kitap okuması, muhteşem bir faaliyet?
- Nasıl, yedi yaşın altındaki çocuklar okuma yazma mı ö rensin?
-Kitap okumanın tek yolu, okuma ö renmek midir?
Çocuklarımıza sadece masal okuyaca ımıza, çocuk klasiklerini ya da klasikleri alalım birer birer onlara okuyalım.
Bu vesileyle elinden kitap çoktan düşmüş ve çocuk yüzünden kitap okumaya zaman bulamadı ını iddia eden anne-babalar da kitap okur.
Hatta daha iyisi okudu umuz kitapları banda alalım.
Çocu a sonradan banttan dinleme imkanı da verebiliriz.
Hatta ikinci bir bebe imiz olursa o da o bantları kullanabilir.
Yurtdışında hazır bile satılıyor böyle bant kitaplar.
- Yani çocu umuz akıllı olacak.
Şöyle desek daha do ru:
Biz çocu umuzun aklının gelişece i bir ortam
verebiliriz ve vermekten sorumluyuz.
Melih Arat