Kişi, kendini bilmek gibi irfan olmaz! demiş atalar. Kendini bilen, Rabbini de bilir, haddini de. Bu hasletlere sahip olanı ise nefis mağlup edemez. Sultan Mahmud da der ki: Nefsi mağlup etmedikçe, düşman da mağlup olmaz!
Peygamber Efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem, Hendek Savaşından sonra ashabına şöyle buyurmuşlardı: Küçük harpten büyük harbe dönüyoruz. Büyük harp, insanın nefsi ile yaptığı harptir. Nitekim insanoğlu dünya lezzetlerine kendini kaptırırsa, artık şeytan onu nefsin istek ve arzularına itaatkâr hâle getiriyor. İbn Kesîrin ifadeleriyle: Nefis, her ne vakit bir şeyi görüp ona meylederse, onu seviyor. Artık sevdiği şey, yani nefsin istek ve arzusu, kendisine din ve mezhep oluveriyor.
İşte nefisle mücadelede bu hassasiyete sahip Osmanlı sultanlarından otuzuncusu ve doksan dördüncü İslâm halifesi Sultan İkinci Mahmud, bir Hatt-ı Hümâyûnunda maddî ve manevî muvaffakiyetin sırrının ancak nefse galibiyetten geçtiğini ifade etmekte. İnsanların en büyük düşmanı nefsi olup, nefsi mağlup etmedikçe düşmana galip gelmek mümkün değildir! diyen sultanın sözleri, hâlen güncelliğini koruyor. Müslümanların çalışmayıp tembel olması ve nefse yönelmeleri, Osmanlı sultanını hayretler içerisinde bırakmıştır. Gidecek tek yer, Allahü Teâlânın huzurudur. Ben insanları ve cinleri ancak bana ibadet etsinler diye yarattım. mealindeki âyet-i kerime, gönül kulağımızdan asla düşürülmemelidir. İnsanın tek yardımcısı Hazret-i Allahtır ve nefse karşı bizleri galip edecek de yalnız odur.
Her ne kadar bu Hatt-ı Hümâyûn Kaymakam ve Kaptan Paşaya hitaben yazılmış olsa da günümüze de mesajlar veriyor:
Kaymakam Paşa ve Kaptan-ı Deryam!
Gönderdiğin kurtuluş tesellisi telhis, bana ulaştı. Ben yüzümü, gizliyi ve sırları bilen Allaha tuttum. Benim ondan başka yardımcım yoktur.
Müslümanlarda çalışkanlık yok ve bu tembellik beni hayrete düşürüyor. Yerin ve göklerin yaratıcısı olan Cenab-ı Allah bizlere yardım etsin. Bu dünyaya gelmenin amacı, nefs-i emmâreye tabi olmak değil, ancak ve ancak Ben insanları ve cinleri sadece bana ibadet etsinler diye yarattım. (Zariyat Suresi, 56) mealindeki âyet-i kerimenin manasıyla amel etmek içindir. Bizim en büyük düşmanımız nefsimizdir. Hâlâ nefsimize karşı zafer kazanamadık. Ne zaman nefsimize galip gelirsek, din düşmanları da ancak o zaman mağlup olur. Allah ıslah eylesin. âmin
[h=1]HACI MEHMET ÖZBEK[/h]