HUTBE
EBEVEYNE iTAAT
Ayet:17/İsra,23
Muhterem Müslümanlar,
Ana-babamız,bizim varoluş vesilemiz,terbiyecimiz ve en önemli manevi mimarlarımızdır. Bir benzetmeyle açıklamak gerekirse onlar bizim kalbimiz ve beynimiz, biz onların kolları ve ayaklarıyız. Bu sebeple Allah Teala, kendisine itaatten sonra ikinci derecede ana babaya itaati emretmektedir:
Rabbin sadece kendisine kulluk etmenizi,ana-babaya iyi davranmanızı kesin bir şekilde emreder.Onlardan biri yada her ikisi,senin yanında yaşlanırsa kendilerine of bile deme!Onları azarlama, İkisine de güzel söyle. [1]
Kuran-ı Kerim, ana-babanın, evladını kötü işler yapmaya teşvik etmesi halinde ancak kendilerine itaat edilmeyece ini, fakat ret cevabının her şeye ra men kibarca verilmesini hatırlatıyor:
E er onlar seni hakkında bilgin olmayan şeyde( körü körüne) bana ortak koşman için zorlarlarsa,onlara itaat etme (ama yine de) onlarla dünyada iyi geçin. [2]
Tefsirciler bu ayetin Musab b. Umeyr ya da Sad b.Ebi Vakkas hakkında nazil oldu unu söylerler.Bu gençlerin anneleri evlatlarına İslamdan vazgeçmeleri için baskı yapmışlar, atalarının dinine dönmemeleri halinde açlık grevine başlayacak-larını,bu durumda kendilerinin anne katili olarak anılaca ını söylemişlerdi.Buna mukabil bu gençler,açlıktan ölseniz de biz davamızdan vazgeçmeyiz,
cevabını vermişlerdi.
De erli müslümanlar,
Abdullah b. Mesudun şöyle dedi i rivayet edilmiştir: Bir gün Resulullaha hangi amel Allaha daha sevimlidir? diye sordum. Vaktinde kılınan namaz buyurdular. Sonra hangisi? dedim. Ana-babaya itaat dedi. Sonra hangisi? dedim. Allah yolunda cihad, buyurdular.[3]
Eshab-ı Kiramdan bir güçlü bir istekle savaşa katılmak istiyordu. Peygamberimiz, Geride ana-babana ve çocuklarına bakacak kimin var diye sordular. Kimsem yok cevabını verince Peygamberimiz, Geri dön,senin cihadın ana-babana hizmet etmendir. buyurdu.[4]
Yine bir defasında Allahın Resulü, hutbeye çıktı ında sert bir üslupla üç defa, Burnu yerde sürünsün,burnu yerde sürünsün,burnu yerde sürünsün diye seslendi. Korkuyla sarsılan sahabi, Kim ya Resulallah? diye sordu. Efendimiz,
Ana-babası yanında yaşlandı ı halde onlara itaat etmeyen ve bu sebeple Cenneti kazanamayan kimsenin burnu yerde sürünsün. [5] buyurdular.
Aziz müminler,
Büyüklerimizin bizler için ne kadar büyük sıkıntıya katlandı ını kadir şinas herkes bilir ve takdir eder. Babalar artık belli bir yaştan sonra artık çocuklar için çalışmaya başlarlar.Yemezler yedirirler, giymezler giydirirler.Hal böyleyken onlara itaatsizlik yapmak en hafif kelimeyle nankörlükten başka bir şey de ildir. Rüzgar eken fırtına biçer atasözünde denilmek istendi i gibi, çocukların e itiminde ihmalkar davrananlar, yada yanlış e itim verenler, çocuklarının itaatsizlik günahına ortak olduklarını unutmamalıdırlar.
Şerefli müslümanlar,
Üzülerek belirtelim ki ço umuz onların de erini onlar öldükten sonra anlıyoruz. Arkalarından Kuan ve mevlit okutarak dünyada yapamadıklarımızı telafiye çalışıyoruz. Halbuki bizi yüceltecek ve de erli kılacak olan,onlara hem sa lıklarında,hem de öldüklerinde iyi davranmaktır. Ölmüş olan ebeveyne, onu hayırla yad ederek, ruhuna okuyarak ve dostlarını ziyaret ederek iyilik yapabiliriz. Bu konuda söylenecek son söz şudur:
Biz çocuklarımızdan iyilik bekliyorsak,önce kendimiz büyüklerimize iyilik yaparak bunu hak etmeliyiz.
[1] 17/İsra,23
[2] 31/Lokman,15
[3] Buhari, Kitabu Mevakıtıs-Salat,318
[4] Nevevi,Riyazus-Salihin,I/354
[5] Nevevi, a.g.e. I/350
EBEVEYNE iTAAT
Ayet:17/İsra,23
Muhterem Müslümanlar,
Ana-babamız,bizim varoluş vesilemiz,terbiyecimiz ve en önemli manevi mimarlarımızdır. Bir benzetmeyle açıklamak gerekirse onlar bizim kalbimiz ve beynimiz, biz onların kolları ve ayaklarıyız. Bu sebeple Allah Teala, kendisine itaatten sonra ikinci derecede ana babaya itaati emretmektedir:
Rabbin sadece kendisine kulluk etmenizi,ana-babaya iyi davranmanızı kesin bir şekilde emreder.Onlardan biri yada her ikisi,senin yanında yaşlanırsa kendilerine of bile deme!Onları azarlama, İkisine de güzel söyle. [1]
Kuran-ı Kerim, ana-babanın, evladını kötü işler yapmaya teşvik etmesi halinde ancak kendilerine itaat edilmeyece ini, fakat ret cevabının her şeye ra men kibarca verilmesini hatırlatıyor:
E er onlar seni hakkında bilgin olmayan şeyde( körü körüne) bana ortak koşman için zorlarlarsa,onlara itaat etme (ama yine de) onlarla dünyada iyi geçin. [2]
Tefsirciler bu ayetin Musab b. Umeyr ya da Sad b.Ebi Vakkas hakkında nazil oldu unu söylerler.Bu gençlerin anneleri evlatlarına İslamdan vazgeçmeleri için baskı yapmışlar, atalarının dinine dönmemeleri halinde açlık grevine başlayacak-larını,bu durumda kendilerinin anne katili olarak anılaca ını söylemişlerdi.Buna mukabil bu gençler,açlıktan ölseniz de biz davamızdan vazgeçmeyiz,
cevabını vermişlerdi.
De erli müslümanlar,
Abdullah b. Mesudun şöyle dedi i rivayet edilmiştir: Bir gün Resulullaha hangi amel Allaha daha sevimlidir? diye sordum. Vaktinde kılınan namaz buyurdular. Sonra hangisi? dedim. Ana-babaya itaat dedi. Sonra hangisi? dedim. Allah yolunda cihad, buyurdular.[3]
Eshab-ı Kiramdan bir güçlü bir istekle savaşa katılmak istiyordu. Peygamberimiz, Geride ana-babana ve çocuklarına bakacak kimin var diye sordular. Kimsem yok cevabını verince Peygamberimiz, Geri dön,senin cihadın ana-babana hizmet etmendir. buyurdu.[4]
Yine bir defasında Allahın Resulü, hutbeye çıktı ında sert bir üslupla üç defa, Burnu yerde sürünsün,burnu yerde sürünsün,burnu yerde sürünsün diye seslendi. Korkuyla sarsılan sahabi, Kim ya Resulallah? diye sordu. Efendimiz,
Ana-babası yanında yaşlandı ı halde onlara itaat etmeyen ve bu sebeple Cenneti kazanamayan kimsenin burnu yerde sürünsün. [5] buyurdular.
Aziz müminler,
Büyüklerimizin bizler için ne kadar büyük sıkıntıya katlandı ını kadir şinas herkes bilir ve takdir eder. Babalar artık belli bir yaştan sonra artık çocuklar için çalışmaya başlarlar.Yemezler yedirirler, giymezler giydirirler.Hal böyleyken onlara itaatsizlik yapmak en hafif kelimeyle nankörlükten başka bir şey de ildir. Rüzgar eken fırtına biçer atasözünde denilmek istendi i gibi, çocukların e itiminde ihmalkar davrananlar, yada yanlış e itim verenler, çocuklarının itaatsizlik günahına ortak olduklarını unutmamalıdırlar.
Şerefli müslümanlar,
Üzülerek belirtelim ki ço umuz onların de erini onlar öldükten sonra anlıyoruz. Arkalarından Kuan ve mevlit okutarak dünyada yapamadıklarımızı telafiye çalışıyoruz. Halbuki bizi yüceltecek ve de erli kılacak olan,onlara hem sa lıklarında,hem de öldüklerinde iyi davranmaktır. Ölmüş olan ebeveyne, onu hayırla yad ederek, ruhuna okuyarak ve dostlarını ziyaret ederek iyilik yapabiliriz. Bu konuda söylenecek son söz şudur:
Biz çocuklarımızdan iyilik bekliyorsak,önce kendimiz büyüklerimize iyilik yaparak bunu hak etmeliyiz.
[1] 17/İsra,23
[2] 31/Lokman,15
[3] Buhari, Kitabu Mevakıtıs-Salat,318
[4] Nevevi,Riyazus-Salihin,I/354
[5] Nevevi, a.g.e. I/350