İslam alimlerinin büyüklerinden olan İmam-ı Rabbani Hazretleri (kuddise sirruh) mektubat isimli eserinin bir yerinde şöyle buyurmaktadır:
Bu zemânda insanların çoğu nemâz kılmakda gevşek davranıyor. Tumânînete ve tadîl-i erkâna ehemmiyyet vermiyorlar. Bunun için, siz sevdiklerime, bu noktayı belirtmeğe mecbûr oldum. İyi dinleyiniz! Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem: En büyük hırsız, kendi nemâzından çalan kimsedir buyurdu. Yâ Resûlallah! Bir kimse, kendi nemâzından nasıl çalar? diye sordular. Nemâzın rüküunu ve secdelerini temâm yapmamakla buyurdu.
Bir defa da buyurdu ki, Rüküda ve secdelerde, belini yerine yerleşdirip biraz durmayan kimsenin nemâzını Allahü teâlâ kabûl etmez. Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem, bir kimseyi nemâz kılarken, rüküunu ve secdelerini temâm yapmadığını görüp, Sen nemâzlarını böyle kıldığın için, Muhammedin aleyhissalâtü vesselâm dîninden başka bir dinde olarak ölmekden korkmuyor musun? buyurdu.
Yine buyurdu ki, Sizlerden biriniz, nemâz kılarken, rüküdan sonra temâm kalkıp, dik durmadıkca ve ayakda, her uzv yerine yerleşip durmadıkca nemâzı temâm olmaz.
Bir kerre de buyurdu ki, İki secde arasında dik oturmadıkca, nemâzınız temâm olmaz.
Birgün Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem, birini nemâz kılarken, nemâzın ahkâm ve erkânına riâyet etmediğini, rüküdan kalkınca, dikilip durmadığını ve iki secde arasında oturmadığını görüp, buyurdu ki, Eğer nemâzlarını böyle kılarak ölürsen, kıyâmet günü, sana benim ümmetimden demezler. Bir başka yerde de buyurdu, Bu hâl üzere ölürsen, Muhammedin aleyhisselâm dîninde olarak ölmemiş olursun.
Ebû Hüreyre radıyallahü anh buyurdu ki, Altmış sene, bütün nemâzlarını kılıp da, hiçbir nemâzı kabûl olmıyan kimse, rükü ve secdelerini temâm yapmıyan kimsedir. Zeyd ibni Vehb rahmetullahi teâlâ aleyh birini nemâz kılarken rükü ve secdelerini temâm yapmadığını gördü. Yanına çağırıp, ne kadar zemândır böyle nemâz kılıyorsun, dedi. Kırk sene deyince, sen kırk senedir nemâz kılmamışsın. Ölürsen Muhammed Resûlullahın sallallahü aleyhi ve sellem sünneti [yanî dîni] üzere ölmezsin, dedi.
O hâlde, nemâzları temâm kılmağa çalışmalı, tadîl-i erkânı yapmalı, rüküu, secdeleri, (Kavme)yi [yanî rüküdan kalkıp dikilmeği] ve (Celse)yi [yanî, iki secde arasında oturmağı] iyi yapmalıdır. Başkalarının da kusûrlarını görünce söylemelidir. Din kardeşlerinin nemâzlarını temâm kılmalarına yardım etmelidir. Tumânînet [yanî uzvların hareket etmemesi] ve tadîl-i erkânın [Bir kerre sübhânallah diyecek kadar hareketsiz durmak] yapılmasına çığır açmalıdır. Müslimânların çoğu, bunları yapmak şerefinden mahrûm kalıyor. Bu nimet, elden çıkmış bulunuyor. Bu ameli meydâna çıkarmak çok mühimdir. Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem buyurdu ki, Unutulmuş bir sünnetimi meydâna çıkarana, yüz şehîd sevâbı verilecekdir.
VESSELAM
NAMAZ KILAN BİRİNİN ÖNÜNDEN GEÇMEK
Bişr İbnu Sa'îd(radıyallahu anh)'in anlattığına göre, kendisini Zeyd İbnu Hâlid Ebu Cüheym'in yanına gönderip: "Musallînin önünden geçen hakkında Resulullah (aeyhissalâtu vesselâm)'dan ne işittiğini sordurmuştur. Ebu Cüheym (radıyallhu anh) demiştir ki:
"Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Eğer musallinin önünden geçen kimse, bu geçişi sebebiyle kendisine gelen günahı bilseydi orada kırk durması onun için, musallînin önünden geçmesinden daha hayırlı olurdu".
Ebu'n-Nadr der ki:
"Bilemiyorum! Efendimiz "kırk gün mü'' dedi, kırk ay mı dedi, kırk sene mi dedi?"
Buhârî, Salât,101; Müslim, Salât26l, (507); Muvatta, Kasru's-Salât 34, (1,154,155); Ebu Dâvud, Salât 109, (701); Tirmizî, Salât 251, (336); Nesâî, Kıble 8, (2, 66).
Bu zemânda insanların çoğu nemâz kılmakda gevşek davranıyor. Tumânînete ve tadîl-i erkâna ehemmiyyet vermiyorlar. Bunun için, siz sevdiklerime, bu noktayı belirtmeğe mecbûr oldum. İyi dinleyiniz! Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem: En büyük hırsız, kendi nemâzından çalan kimsedir buyurdu. Yâ Resûlallah! Bir kimse, kendi nemâzından nasıl çalar? diye sordular. Nemâzın rüküunu ve secdelerini temâm yapmamakla buyurdu.
Bir defa da buyurdu ki, Rüküda ve secdelerde, belini yerine yerleşdirip biraz durmayan kimsenin nemâzını Allahü teâlâ kabûl etmez. Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem, bir kimseyi nemâz kılarken, rüküunu ve secdelerini temâm yapmadığını görüp, Sen nemâzlarını böyle kıldığın için, Muhammedin aleyhissalâtü vesselâm dîninden başka bir dinde olarak ölmekden korkmuyor musun? buyurdu.
Yine buyurdu ki, Sizlerden biriniz, nemâz kılarken, rüküdan sonra temâm kalkıp, dik durmadıkca ve ayakda, her uzv yerine yerleşip durmadıkca nemâzı temâm olmaz.
Bir kerre de buyurdu ki, İki secde arasında dik oturmadıkca, nemâzınız temâm olmaz.
Birgün Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem, birini nemâz kılarken, nemâzın ahkâm ve erkânına riâyet etmediğini, rüküdan kalkınca, dikilip durmadığını ve iki secde arasında oturmadığını görüp, buyurdu ki, Eğer nemâzlarını böyle kılarak ölürsen, kıyâmet günü, sana benim ümmetimden demezler. Bir başka yerde de buyurdu, Bu hâl üzere ölürsen, Muhammedin aleyhisselâm dîninde olarak ölmemiş olursun.
Ebû Hüreyre radıyallahü anh buyurdu ki, Altmış sene, bütün nemâzlarını kılıp da, hiçbir nemâzı kabûl olmıyan kimse, rükü ve secdelerini temâm yapmıyan kimsedir. Zeyd ibni Vehb rahmetullahi teâlâ aleyh birini nemâz kılarken rükü ve secdelerini temâm yapmadığını gördü. Yanına çağırıp, ne kadar zemândır böyle nemâz kılıyorsun, dedi. Kırk sene deyince, sen kırk senedir nemâz kılmamışsın. Ölürsen Muhammed Resûlullahın sallallahü aleyhi ve sellem sünneti [yanî dîni] üzere ölmezsin, dedi.
O hâlde, nemâzları temâm kılmağa çalışmalı, tadîl-i erkânı yapmalı, rüküu, secdeleri, (Kavme)yi [yanî rüküdan kalkıp dikilmeği] ve (Celse)yi [yanî, iki secde arasında oturmağı] iyi yapmalıdır. Başkalarının da kusûrlarını görünce söylemelidir. Din kardeşlerinin nemâzlarını temâm kılmalarına yardım etmelidir. Tumânînet [yanî uzvların hareket etmemesi] ve tadîl-i erkânın [Bir kerre sübhânallah diyecek kadar hareketsiz durmak] yapılmasına çığır açmalıdır. Müslimânların çoğu, bunları yapmak şerefinden mahrûm kalıyor. Bu nimet, elden çıkmış bulunuyor. Bu ameli meydâna çıkarmak çok mühimdir. Peygamberimiz sallallahü aleyhi ve sellem buyurdu ki, Unutulmuş bir sünnetimi meydâna çıkarana, yüz şehîd sevâbı verilecekdir.
VESSELAM
NAMAZ KILAN BİRİNİN ÖNÜNDEN GEÇMEK
Bişr İbnu Sa'îd(radıyallahu anh)'in anlattığına göre, kendisini Zeyd İbnu Hâlid Ebu Cüheym'in yanına gönderip: "Musallînin önünden geçen hakkında Resulullah (aeyhissalâtu vesselâm)'dan ne işittiğini sordurmuştur. Ebu Cüheym (radıyallhu anh) demiştir ki:
"Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Eğer musallinin önünden geçen kimse, bu geçişi sebebiyle kendisine gelen günahı bilseydi orada kırk durması onun için, musallînin önünden geçmesinden daha hayırlı olurdu".
Ebu'n-Nadr der ki:
"Bilemiyorum! Efendimiz "kırk gün mü'' dedi, kırk ay mı dedi, kırk sene mi dedi?"
Buhârî, Salât,101; Müslim, Salât26l, (507); Muvatta, Kasru's-Salât 34, (1,154,155); Ebu Dâvud, Salât 109, (701); Tirmizî, Salât 251, (336); Nesâî, Kıble 8, (2, 66).
