Bankadan kredi çektiğin zaman bir miktar faiz ödeyeceksin evet. Buradaki "faiz" kelimesinin dine uygun olup olmadığını soruyorsun anladığım kadarıyla.
Geçenlerde arkadaşlarla bu konu üzerinde baya bir tartıştık. Sonuca ulaşamadık tabiki ancak ben nacizane görüşümü söyleyeyim. Fetva vermek haddime değil elbet. Dini yönden kendini geliştirmiş üstadlarımız umarım bu konuyu daha iyi aydınlatır.
Bana göre banka tarafından verilen yada alınan faiz ile islamın kastettiği faiz aynı şey değil. Yazılışları aynı olan fakat anlamları farklı olan iki kelime.
İslamiyette ticaret yasak değildir. Tacir bir malı satacağı zaman aldığı fiyatın üzerine belli bir ölçüde kar koyarak tüketiciye öyle satar. Burada malın alış fiyatının üzerine konan ölçülü miktara kar diyoruz.
Bu anlamda bankayı bir tüzel kişi değilde bir gerçek kişi tacir olarak düşündüğümüz zaman: Bu adamın satacağı şeyin adı paradır. Yukarıdaki örnekte olduğu gibi sattığı şeyin üzerine belli ölçülerde (kanuni ölçüde) kar koyarak tüketiciye yani size satıyor. Bu adam size 1000 tl satıyor ve karşılığında sizden 1100 tl istiyor. Bu olayı şu şekilde düşünürseniz daha iyi anlaşılacaktır konu; bu adam 1000 tl vererek aldığı kumaşı size 1100 tl'ye satıyor. Aradaki 100 tl adamın, tacirin veya bankanın sattığı mal/para karşılığındaki karı oluyor.
Aynı şekilde bankaya yatırılan parayı düşünelim. Bu sefer siz tacir oluyorsunuz banka ise tüketici. Sizin satılık 1000 tl'niz var. Gidiyorsunuz bankaya ve kardeşim benim 1000 tl param var. Satın alıyormuşsunuz diyorsunuz ve bankaya satıyorsunuz. Banka da size diyorki, tamam paranı satın alırım ama sana satın aldığım paranın parasını 1 ay/3 ay/ 6 ay/12 ay sonra öderim diyor ve bu şekilde vadeli olarak paranızı satmış oluyorsunuz.
İslamiyetteki faiz kavramı ise bir kimsenin zor durumundan faydalarak ölçülü veya ölçüsüz olarak kişinin zor durumu ile tarafına haksız kazanç sağlası olayıdır.
Bankada haksız kazanç elde etme söz konusu değildir. Çünkü banka herhangi bir kimsenin zor durumundan faydalanma amacı gütmez. Bankaların amacı tefecilik yapmak değil ticaret yapmaktır. Para ticareti yapmak. Para alıp para satmak.
Günümüzde bankalardan para satınalınması genelde zor durumda kalan insanlar tarafından yapılır. Bu nedenlede bankalar, sanki zor durumda kalan insanları sömürme aracı olarak faaliyet gösteren birer tefeci gibi görünür.
Hal böyleyken örneği şu şekilde çevirirsek (laf oyunu yapmak değil amacım) aç insanların gözünden bakarak, fırınlar yada bakkallar/marketler birer sömürme aracıdır demek ne kadar yanlış ise bankalar içinde tefeci demek o kadar yanlıştır.
Fırınlar/bakkallar/marketler nasıl ki birer ticarethane ise bankalarda birer ticarethanedir. Bu nedenle banka tarafından verilen veya alınan "faiz" (kavram kargaşasına yol açmaması için keşke bu konuda farklı bir kelime türetilseydi vakti zamanında) haram değildir.
Bu benim şahsi düşüncemdir.
