FIKIHTA MEZHEB TAKLİDİ
"Bugün müslümanların mevcut dört sünnî mezhebden (Hanefî, Şafiî, Mâlikî ve Hanbelî) birine tabi olması gereklidir. Mezheb değiştirmek caiz olduğu gibi, bugün Hanefî mezhebine göre namaz kılan kimsenin, başka birgün Şafiî, daha sonra Malikî veya Hanbelî mezhebine göre namaz kılması da esasen caizdir. Ancak bu durumda, o mezheblerin abdest ve namazda aradığı şartlara uymak gerekir. Bir de ihtiyaç olmadıkça farklı mezhebler arasında dolanmak, caiz olsa da hoş değildir.
Bir mezhebe bağlı kimsenin kendi mezhebini bırakmadan, lüzum ederse bazı meselelerde şartlarına uyarak, diğer bir mezhebe uyması; yani o mezhebi taklid etmesi caizdir. Fakat hevesine uyup kolaylık olsun diye mezhebler arasında birbirine aykırı hükümleri birleştirip amel etmek -ki buna telfik denir- meşru değildir. Bazı zaruretler ve nadir haller dışında, genellikle telfik caiz görülmemiştir. Mesela Hanefîlerde kanama, Şafiîlerde namahreme dokunma, abdesti bozar. Hem burnu kanayan, hem kadına dokunan kimse, iki taraftan olumsuz hükümleri birleştirdiği için, bu iki mezhebe göre de abdest yenilemeden namaz kılamaz. Fakat kanama ve dokunmadan yalnız biri olursa, öbür mezhebin abdest ve namaz şartlarını yerine getirerek namaz kılınabilir. Tek bir meselede olduğu gibi, birbirine bağlı iki ayrı meselede, mesela abdest ve namazda mezheb taklidi yapılırken, esas olan ihtiyatlı davranıp her ikisinde aynı mezhebin şartlarına uymaktır. (Şartların tamamına uyamayan, yapabildiği kadarını uygular.) Şafiî mezhebine göre, namazda çok az necasetten dahi sakınmak ve imama uyunca da her rekatta Fatiha okumak gerekir.
Taklid konusunda: İbnu Emiri'l-Hacc, et-Takrir ve't-Takbir (Beyrut-1996), 3/468-471; eş-Şevkânî, İrşadu'l-Fuhûl (Kahire-1992), 2/366-67; el-Münavî, Feyzu'l-Kadir (Riyad-1998), 1/400-404; eş-Şa'ranî, Kitabu'l-Mizan (Beyrut-1989), 1/170-180; İbn-i Abidin, Reddu'l-Muhtar (Beyrut-1994), 1/177. (2) Reddu'l-Muhtar, 2/46-47; Haşiyetu'd-Dusûkî (Beyrut-1996), 1/37, 284; Emir Pâdişah, Teysiru't-Tahrir (Beyrut-ts.), 4/253-56; Muhammed Ebu Zehre, Usulü'l-Fıkh (Kahire-1997), s. 352; Vehbe ez-Zuheylî, Usulü'l-Fıkhi'l-İslâmî (Beyrut-1996), 2/1142-1155 (3) ez-Zerkeşî, el-Bahru'l-Muhit (Kuveyt-1992), 6/283-293; es-Şatıbî, el-İ'tisam (Beyrut--1996), 2/534-35; eş-Şirazî, Şerhu'l-Luma' (Beyrut-1988), 2/1007-1026; et-Takrir ve't-Tahbir, 3/460-61, 472-73; Feyzu'l-Kadir, 1/401-402"
"Bugün müslümanların mevcut dört sünnî mezhebden (Hanefî, Şafiî, Mâlikî ve Hanbelî) birine tabi olması gereklidir. Mezheb değiştirmek caiz olduğu gibi, bugün Hanefî mezhebine göre namaz kılan kimsenin, başka birgün Şafiî, daha sonra Malikî veya Hanbelî mezhebine göre namaz kılması da esasen caizdir. Ancak bu durumda, o mezheblerin abdest ve namazda aradığı şartlara uymak gerekir. Bir de ihtiyaç olmadıkça farklı mezhebler arasında dolanmak, caiz olsa da hoş değildir.
Bir mezhebe bağlı kimsenin kendi mezhebini bırakmadan, lüzum ederse bazı meselelerde şartlarına uyarak, diğer bir mezhebe uyması; yani o mezhebi taklid etmesi caizdir. Fakat hevesine uyup kolaylık olsun diye mezhebler arasında birbirine aykırı hükümleri birleştirip amel etmek -ki buna telfik denir- meşru değildir. Bazı zaruretler ve nadir haller dışında, genellikle telfik caiz görülmemiştir. Mesela Hanefîlerde kanama, Şafiîlerde namahreme dokunma, abdesti bozar. Hem burnu kanayan, hem kadına dokunan kimse, iki taraftan olumsuz hükümleri birleştirdiği için, bu iki mezhebe göre de abdest yenilemeden namaz kılamaz. Fakat kanama ve dokunmadan yalnız biri olursa, öbür mezhebin abdest ve namaz şartlarını yerine getirerek namaz kılınabilir. Tek bir meselede olduğu gibi, birbirine bağlı iki ayrı meselede, mesela abdest ve namazda mezheb taklidi yapılırken, esas olan ihtiyatlı davranıp her ikisinde aynı mezhebin şartlarına uymaktır. (Şartların tamamına uyamayan, yapabildiği kadarını uygular.) Şafiî mezhebine göre, namazda çok az necasetten dahi sakınmak ve imama uyunca da her rekatta Fatiha okumak gerekir.
Taklid konusunda: İbnu Emiri'l-Hacc, et-Takrir ve't-Takbir (Beyrut-1996), 3/468-471; eş-Şevkânî, İrşadu'l-Fuhûl (Kahire-1992), 2/366-67; el-Münavî, Feyzu'l-Kadir (Riyad-1998), 1/400-404; eş-Şa'ranî, Kitabu'l-Mizan (Beyrut-1989), 1/170-180; İbn-i Abidin, Reddu'l-Muhtar (Beyrut-1994), 1/177. (2) Reddu'l-Muhtar, 2/46-47; Haşiyetu'd-Dusûkî (Beyrut-1996), 1/37, 284; Emir Pâdişah, Teysiru't-Tahrir (Beyrut-ts.), 4/253-56; Muhammed Ebu Zehre, Usulü'l-Fıkh (Kahire-1997), s. 352; Vehbe ez-Zuheylî, Usulü'l-Fıkhi'l-İslâmî (Beyrut-1996), 2/1142-1155 (3) ez-Zerkeşî, el-Bahru'l-Muhit (Kuveyt-1992), 6/283-293; es-Şatıbî, el-İ'tisam (Beyrut--1996), 2/534-35; eş-Şirazî, Şerhu'l-Luma' (Beyrut-1988), 2/1007-1026; et-Takrir ve't-Tahbir, 3/460-61, 472-73; Feyzu'l-Kadir, 1/401-402"