Yeniden Doğuş

Rivayet edildiğine göre, Harici taifesine mensup yirmi kişi tek tek Hz. Ali'nin huzuruna gelerek sormuşlar:

“Yâ Ali! İlim mi üstün, yoksa mal mı?”
Hz. Ali kerremallâhü veche “ilim daha üstündür” şeklinde cevap vermiş, fakat delil istemeleri karşısında ilmin üstünlüğünü şu şekilde ortaya koymuştur:
—İlim, maldan üstündür. Zira ilim seni korur, halbuki sen malı korursun, ikinci soruyu sorana. Karşılık verdiği cevap da şöyle;
—İlim harcandıkça artar, mal harcandıkça azalır, üçüncüye verdiği cevap:
—İlim sayesinde düşmanlar dost olur, fakat mal böyle değil. Devamla:
—İlim, dünyadan uzaklaştırır, âhirete yaklaştırır; mal ise, böyle değildir.
—Ölüm sebebiyle ilim, sahibinin mülkiyetinden çıkmaz, fakat mal böyle değildir.
—İlim, sahibine sirayet eden bir nurdur. Mal ise, buna muhaliftir.
—İlim Allah’ın kelâmından çıkar, mal ise, topraktan çıkar.
—İlim, Rasûlüllah sallallâhü aleyhi ve sellemin sevgilisidir. Mal ise, Nemrud, Firavun, Hâman ve Karunların sevgilisidir.
—İlim kendine hizmet edilendir. Mal ise, hizmet edendir.
—İlim, ruhun gıdasıdır, mal ise, cesedin gıdasıdır.
—Ürkme zamanlarında ilim sana arkadaş olur, mal ise, sana ürküntü verir.
—Yolculukta ilim, senin arkadaşındır. Mal ise, yolculukta senin düşmanındır.
—Tek başına ilim, taatsız da olsa kurtulmana sebep olur, fakat mal böyle değildir.
—İlim, peygamberlerin mirasıdır. Mal ise, eşkıyanın mirasıdır.
—Kıyamet gününde ilmin hesabı yoktur. Fakat malın, helal ise, hesabı, haram ise, azabı vardır.
—İlmin sahibi, şefaat edecek, malın sahibi ise, şefaat edilecektir.
—İlim sahibi, asla unutulmaz, fakat mal sahibi unutulur.
—İlim, kalbi nurlandırır, mal ise, karartıp katılaştırır.
—İlim sahibi, Allah’a kulluğu, mal sahibi ise, Allahlığı iddia eder. (Nitekim Firavun’da olduğu gibi.)

Hz. Ali bu şekilde o soru soranlara ayrı ayrı tatminkâr cevaplar verdikten sonra:
—Bu konuda bana daha soru sorsaydınız yaşadığım müddet başka başka cevaplar verirdim, buyurdu./ Ataullah İskenderî, Hikem-i Ataiyye