kalp hastaligina nelerin zemin hazirladigini, nasıi korunulmasi gerektigini biliyor musunuz?
Kac yasindan itibaren hangi sıklikta kontroller yaptirmaliyiz?
Kalp hastasi olup olmadigimizi nasil belirleriz?
En son teshis ve tedavi yöntemleri neler?
Kanayan dis eti kalp rahatsizligina neden olur mu?
Nasıl beslenmeliyiz?...
Cinsiyet
kalp hastaligindan ölen kadin sayisi erkeklere göre daha az.
böyle olmasinda en önemli etken kadinlardaki östrojen
hormonu. Östrojen calistigi yillar boyunca kan yaglarini dengeleyip, damarlarin esnekligi saglayarak kadinlari kalp hastaliklarina karsi korur.
Ancak, menopozdan sonra dogal koruma ortadan kalkar ve risk esitlenir.
Kadinlar icin bir baska önemli nokta, dogum kontrol hapi kullanimi.
Eger sigara iciyorsaniz bu haplari kullaniyorken kalp krizi gecirme riskiniz kücük de olsa vardir...
YAS
Yas ilerledikce damarlar esnekligini yitirdigi icin risk artar.
45'in üstündeki erkekler ve 50'nin üstündeki kadınlar risk grubunda.
Genler
Eger ailenizde kalp hastaligi, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol varsa kalp hastaligi gelistirme olasiliginiz cok fazla.
Sigara
Koroner kalp hastaliginin en önemli risklerinden biri de sigara.
Sigara kalp krizi gecirme riskini üc kat artirir
50 yasin altında sigara icicilerinin kalp hastasi olma riski icmeyenlere göre bes kat daha fazla.
Diger etkilerine gelince: Yararli kolesterolü (HDL) azaltip zararli kolesterolü ve trigliseridi artiriyor
Sigara icenlerin kaninde pihtilasma artar.
Sigarada bulunan nikotin ve karbonmonoksit kalp damarlarinin ic yüzeyini bozarak damar sertligini gelisimini hızlandırır.
Ya da direkt spazm yaparak koroner damarları tikar, ölümcül olan kalp ritim bozukluklarina yol acar.
Eger bir sigara kullanicisi iseniz sunu bilmelisinizki sigara tüm kanser türlerinin yüzde 35'inin ana sebebi. Akciger kanserinin ise yüzde 85 ana sebebi&
HDL düsükse
HDL'si yüksek olanlarin kalp damar hastaliklarina daha az yakalandigini gösteriyor.
İyi kolesterol, kötü kolesterolün damar duvarlarindaki sertlik yapici etkisini ortadan kaldirir.
egzersiz, sigaradan uzak durma, sebze agirlikli bir beslenme HDL'yi yükseltir.
Kolesterol
Kolesterol karacigerler tarafindan üretilen, balmumuna benzeyen bir yag.
Vücut tarafindan üretilmesi disinda yumurta, hayvansal kaynakli yaglar gibi besinlerden de alinir.
Kolesterolün iki türü var: Kolesterolü hücrelere tasiyan LDL (kötü huylu) ve kolesterol fazlasini damarlardan temizleyerek yok edilmesi icin karacigere götüren HDL (iyi huylu).
Eger LDL'niz yüksek, HDL'niz düsükse kalp hastaligi riskiniz yüksek demektir.
Saglikli kolesterol degerleri icin toplam kolesterolünüz 200'ün altinda, LDL (kötü kolesterol) 130'un altinda, HDL (iyi kolesterol) de 50'nin üstünde olmali.
Kötü kolesterolün 100'ün altinda tutmak riski azaltigi söyleniyor...
Tansiyon
Tansiyon, kalbinizin güclü calismasini belirleyen en önemli faktörlerden biri.
Kalbin kani pompalarken damar civarinda oluşturdugu basinc olan tansiyonun 14 ve 9'un üstünde olmasi hipertansiyon olarak ifade edilir.
Hipertansiyon, kalp hastaligi riskini üc kat artirmasinin yani sira beyin kanamasi, felc, böbrek yetersizligi, görme kaybi gibi hastaliklara neden olur.
ailenizde hipertansiyon öyküsü varsa, sismansaniz, cok tuzlu yiyorsanız ve stres altindaysaniz hipertansiyon riskiniz cok fazla.
diyabet
Diyabetteki hastlarin yüzde 65'i kalp nedeniyle ölür.
cok hizli damar sertligi geliştirdigi icin diyabetli hasta kalp hastasi olarak kabul ediliyor
Kilo
sismanlik kandaki yagları ve tansiyonu yükseltir. Bu da sismanlarıinda risk grubuna sokar.
Özellikle bel ölcüsü ve ani kalp krizi arasında önemli bir baglanti var.
Belin kalınlasması, kalp hastaliklarinin ve kalp krizinin habercisi olabilir.
Yaglarin bel çevresinde toplanma siniri kadınlarda 88, erkeklerde 102 santim.
spor
Hareketsiz yasam kan dolasiminizi azaltir, oksijen ve besinlerin hücrelerinize yeteri kadar ulasmasini engeller.
spor azligi ayni zamanda oksijenin kaninizla istenilen düzeyde bulusmasini engeller, kemikler ve kaslarinizin zayiflamasina neden olur ve kolesterolünüzü yükseltir.
Hareketsizlik sismanliga, sismanlik tansiyona, tansiyon da seker ve kalp hastalıgına neden olur
Stres
Daha önce kalp hastaliklarinin bir unsuru olarak görülen stres, dört ay önce aciklanan uluslararasi bir calismada ilk kez damar sertligini olusturucu bir risk faktörü olarak yer aldi.
Bir konferansta dinlemistim stress, gerginlik, öfke ve depresyon koroner arter hastalı ı riskini artırıyor.
Teklemeden önce alarm verir
'Koroner damarlarinin tikanarak kan akiminin engellenmesi' olan kalp krizinin üc önemli belirtisi var:
Agri: Bircok kalp krizi, gögüs kafesinin merkezinde hafif bir huzursuzluk olarak baslar.
Huzursuzluk, gögsün merkezinde birkac dakika sürer ya da gelip gider, sonra basinc, sikistirma veya dolgunluk seklinde agri hissedilebilir.
Kalp krizi agrilari öylesine siddetlidir ki tarif edilemez. Belirtiler bir veya iki kolda, sirtta, boyunda, cenede veya midede ortaya cikabilir.
Soguk terleme: İkinci önemli belirti siddetli soguk terlemedir. Eger diabetseniz bu terlemeye daha fazla dikkat edin.
Cünkü seker hastalarinda genellikle agri duyusu ortadan kalkar. Kalp krizi kendini sadece siddetli terlemeyle gösterebilir.
Bulanti ve kusma: Eger agri ve soguk terlemeye bulanti ile kusma da eslik ediyorsa kriz riski yüksektir.
'Metabolik sendrom', ismi son zamanlarda daha fazla duyulan bir rahatsizlik.
Tansiyon, kilo, seker ve kolesterolün bir arada bulunmasi anlamina geliyor. Kalp icin önemli bir risk.
Kalp ve damar hastaliklari icin en önemli risklerden biri de metabolik sendrom.
Hipertansiyon, sismanlık, seker hastaligi ve kan yaglarinda yükseklik gibi durumlarin ayni kiside bir arada görülmesi olan metabolik sendromu cok yaygin...
Profesörlerimin anlattigina göre metabolik sendrom tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor.
Metabolik sendromun en önemli nedenlerini 'hareketsizlik ve kötü beslenme.
dikkat edilmesi gerekenler: "Kandaki insülin oranini düsürmek icin karbonhidratli besinler, yani beyaz ekmek, tatli kek ve patates gibi seker orani yüksek besinleri az yiyin, tuzu azaltin, beyaz et, sebze ve meyve tüketimini artirin
Kilo vermek icin düzenli olarak egzersiz yapmalisiniz...
acaba sizdede metabolik sendrom olabilirmi? Kendinizi test edin asagida:
Erkeklerde bel cevresinin 102, kadinlarda 88 santimetreden daha genis olmasi
Kan yaglarindan trigliserid'in 150 mg/dl'den daha fazla olmasi
İyi kolesterolün erkeklerde 50, kadinlarda 40'ın altinda olmasi
Büyük tansiyonun 13, kücük tansiyonun 8.5'ten daha yüksek olmasi
Aclık kan sekerinin 110 mg/dl'den daha fazla olmasi
Kalp krizi sirasinda Aspirin veya öksürük
Kriz gecirdiginizi fark ettiginizde ilk yapmaniz gereken sey hemen bir aspirin cignemeye baslayip hastaneye yetismeye calismak.
İlk 10 dakika icinde hastaneye yetismek cok önemli.
Kalp atislarinin yavasladigini hissediyorsaniz öksürün.
Her öksürükten önce derin bir nefes alinmali ve öksürük balgam cikarmak istercesine derin ve uzun olmali.
Derin nefes ve öksürük, yardim gelene ya da kalp normale dönene kadar, her iki saniyede bir olacak sekilde sürmeli.
Yakininizda biri kriz geciriyorsa, mümkünse tansiyonunu ölcün. cok düsükse ayaklarini yukarı kaldirtin.
Solunumu yavasliyorsa suni tenefüse gecin.
Bir yandan nabzini kontrol etmeye calisin.
Eger nabzini kontrol edemiyorsaniz kalp masajı cok önemli
bu yaziyi tamamen kendi ders notlarimdan, dr.mehmet özün you kitabindan, dr. micheal f. roizen anti aging kitabindan vede bilkent üniverstesi arastirma yazilarindan alinti yaparak hazirladim...
vesselam
Kac yasindan itibaren hangi sıklikta kontroller yaptirmaliyiz?
Kalp hastasi olup olmadigimizi nasil belirleriz?
En son teshis ve tedavi yöntemleri neler?
Kanayan dis eti kalp rahatsizligina neden olur mu?
Nasıl beslenmeliyiz?...
Cinsiyet
kalp hastaligindan ölen kadin sayisi erkeklere göre daha az.
böyle olmasinda en önemli etken kadinlardaki östrojen
hormonu. Östrojen calistigi yillar boyunca kan yaglarini dengeleyip, damarlarin esnekligi saglayarak kadinlari kalp hastaliklarina karsi korur.
Ancak, menopozdan sonra dogal koruma ortadan kalkar ve risk esitlenir.
Kadinlar icin bir baska önemli nokta, dogum kontrol hapi kullanimi.
Eger sigara iciyorsaniz bu haplari kullaniyorken kalp krizi gecirme riskiniz kücük de olsa vardir...
YAS
Yas ilerledikce damarlar esnekligini yitirdigi icin risk artar.
45'in üstündeki erkekler ve 50'nin üstündeki kadınlar risk grubunda.
Genler
Eger ailenizde kalp hastaligi, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol varsa kalp hastaligi gelistirme olasiliginiz cok fazla.
Sigara
Koroner kalp hastaliginin en önemli risklerinden biri de sigara.
Sigara kalp krizi gecirme riskini üc kat artirir
50 yasin altında sigara icicilerinin kalp hastasi olma riski icmeyenlere göre bes kat daha fazla.
Diger etkilerine gelince: Yararli kolesterolü (HDL) azaltip zararli kolesterolü ve trigliseridi artiriyor
Sigara icenlerin kaninde pihtilasma artar.
Sigarada bulunan nikotin ve karbonmonoksit kalp damarlarinin ic yüzeyini bozarak damar sertligini gelisimini hızlandırır.
Ya da direkt spazm yaparak koroner damarları tikar, ölümcül olan kalp ritim bozukluklarina yol acar.
Eger bir sigara kullanicisi iseniz sunu bilmelisinizki sigara tüm kanser türlerinin yüzde 35'inin ana sebebi. Akciger kanserinin ise yüzde 85 ana sebebi&
HDL düsükse
HDL'si yüksek olanlarin kalp damar hastaliklarina daha az yakalandigini gösteriyor.
İyi kolesterol, kötü kolesterolün damar duvarlarindaki sertlik yapici etkisini ortadan kaldirir.
egzersiz, sigaradan uzak durma, sebze agirlikli bir beslenme HDL'yi yükseltir.
Kolesterol
Kolesterol karacigerler tarafindan üretilen, balmumuna benzeyen bir yag.
Vücut tarafindan üretilmesi disinda yumurta, hayvansal kaynakli yaglar gibi besinlerden de alinir.
Kolesterolün iki türü var: Kolesterolü hücrelere tasiyan LDL (kötü huylu) ve kolesterol fazlasini damarlardan temizleyerek yok edilmesi icin karacigere götüren HDL (iyi huylu).
Eger LDL'niz yüksek, HDL'niz düsükse kalp hastaligi riskiniz yüksek demektir.
Saglikli kolesterol degerleri icin toplam kolesterolünüz 200'ün altinda, LDL (kötü kolesterol) 130'un altinda, HDL (iyi kolesterol) de 50'nin üstünde olmali.
Kötü kolesterolün 100'ün altinda tutmak riski azaltigi söyleniyor...
Tansiyon
Tansiyon, kalbinizin güclü calismasini belirleyen en önemli faktörlerden biri.
Kalbin kani pompalarken damar civarinda oluşturdugu basinc olan tansiyonun 14 ve 9'un üstünde olmasi hipertansiyon olarak ifade edilir.
Hipertansiyon, kalp hastaligi riskini üc kat artirmasinin yani sira beyin kanamasi, felc, böbrek yetersizligi, görme kaybi gibi hastaliklara neden olur.
ailenizde hipertansiyon öyküsü varsa, sismansaniz, cok tuzlu yiyorsanız ve stres altindaysaniz hipertansiyon riskiniz cok fazla.
diyabet
Diyabetteki hastlarin yüzde 65'i kalp nedeniyle ölür.
cok hizli damar sertligi geliştirdigi icin diyabetli hasta kalp hastasi olarak kabul ediliyor
Kilo
sismanlik kandaki yagları ve tansiyonu yükseltir. Bu da sismanlarıinda risk grubuna sokar.
Özellikle bel ölcüsü ve ani kalp krizi arasında önemli bir baglanti var.
Belin kalınlasması, kalp hastaliklarinin ve kalp krizinin habercisi olabilir.
Yaglarin bel çevresinde toplanma siniri kadınlarda 88, erkeklerde 102 santim.
spor
Hareketsiz yasam kan dolasiminizi azaltir, oksijen ve besinlerin hücrelerinize yeteri kadar ulasmasini engeller.
spor azligi ayni zamanda oksijenin kaninizla istenilen düzeyde bulusmasini engeller, kemikler ve kaslarinizin zayiflamasina neden olur ve kolesterolünüzü yükseltir.
Hareketsizlik sismanliga, sismanlik tansiyona, tansiyon da seker ve kalp hastalıgına neden olur
Stres
Daha önce kalp hastaliklarinin bir unsuru olarak görülen stres, dört ay önce aciklanan uluslararasi bir calismada ilk kez damar sertligini olusturucu bir risk faktörü olarak yer aldi.
Bir konferansta dinlemistim stress, gerginlik, öfke ve depresyon koroner arter hastalı ı riskini artırıyor.
Teklemeden önce alarm verir
'Koroner damarlarinin tikanarak kan akiminin engellenmesi' olan kalp krizinin üc önemli belirtisi var:
Agri: Bircok kalp krizi, gögüs kafesinin merkezinde hafif bir huzursuzluk olarak baslar.
Huzursuzluk, gögsün merkezinde birkac dakika sürer ya da gelip gider, sonra basinc, sikistirma veya dolgunluk seklinde agri hissedilebilir.
Kalp krizi agrilari öylesine siddetlidir ki tarif edilemez. Belirtiler bir veya iki kolda, sirtta, boyunda, cenede veya midede ortaya cikabilir.
Soguk terleme: İkinci önemli belirti siddetli soguk terlemedir. Eger diabetseniz bu terlemeye daha fazla dikkat edin.
Cünkü seker hastalarinda genellikle agri duyusu ortadan kalkar. Kalp krizi kendini sadece siddetli terlemeyle gösterebilir.
Bulanti ve kusma: Eger agri ve soguk terlemeye bulanti ile kusma da eslik ediyorsa kriz riski yüksektir.
'Metabolik sendrom', ismi son zamanlarda daha fazla duyulan bir rahatsizlik.
Tansiyon, kilo, seker ve kolesterolün bir arada bulunmasi anlamina geliyor. Kalp icin önemli bir risk.
Kalp ve damar hastaliklari icin en önemli risklerden biri de metabolik sendrom.
Hipertansiyon, sismanlık, seker hastaligi ve kan yaglarinda yükseklik gibi durumlarin ayni kiside bir arada görülmesi olan metabolik sendromu cok yaygin...
Profesörlerimin anlattigina göre metabolik sendrom tedavi edilmezse ölümcül olabiliyor.
Metabolik sendromun en önemli nedenlerini 'hareketsizlik ve kötü beslenme.
dikkat edilmesi gerekenler: "Kandaki insülin oranini düsürmek icin karbonhidratli besinler, yani beyaz ekmek, tatli kek ve patates gibi seker orani yüksek besinleri az yiyin, tuzu azaltin, beyaz et, sebze ve meyve tüketimini artirin
Kilo vermek icin düzenli olarak egzersiz yapmalisiniz...
acaba sizdede metabolik sendrom olabilirmi? Kendinizi test edin asagida:
Erkeklerde bel cevresinin 102, kadinlarda 88 santimetreden daha genis olmasi
Kan yaglarindan trigliserid'in 150 mg/dl'den daha fazla olmasi
İyi kolesterolün erkeklerde 50, kadinlarda 40'ın altinda olmasi
Büyük tansiyonun 13, kücük tansiyonun 8.5'ten daha yüksek olmasi
Aclık kan sekerinin 110 mg/dl'den daha fazla olmasi
Kalp krizi sirasinda Aspirin veya öksürük
Kriz gecirdiginizi fark ettiginizde ilk yapmaniz gereken sey hemen bir aspirin cignemeye baslayip hastaneye yetismeye calismak.
İlk 10 dakika icinde hastaneye yetismek cok önemli.
Kalp atislarinin yavasladigini hissediyorsaniz öksürün.
Her öksürükten önce derin bir nefes alinmali ve öksürük balgam cikarmak istercesine derin ve uzun olmali.
Derin nefes ve öksürük, yardim gelene ya da kalp normale dönene kadar, her iki saniyede bir olacak sekilde sürmeli.
Yakininizda biri kriz geciriyorsa, mümkünse tansiyonunu ölcün. cok düsükse ayaklarini yukarı kaldirtin.
Solunumu yavasliyorsa suni tenefüse gecin.
Bir yandan nabzini kontrol etmeye calisin.
Eger nabzini kontrol edemiyorsaniz kalp masajı cok önemli
bu yaziyi tamamen kendi ders notlarimdan, dr.mehmet özün you kitabindan, dr. micheal f. roizen anti aging kitabindan vede bilkent üniverstesi arastirma yazilarindan alinti yaparak hazirladim...
vesselam
