Yeniden Doğuş

İlk Müslümanların zihin dünyasında din ve dindarlıktan ne anladıklarına güzel bir örnek:
Hasan-ı Basrî der ki: “Müslümanın başlıca özellikleri şunlardır: Müslüman dininde güçlüdür; hem kararlı hem yumuşak huyludur. İmanı sağlam, bilgili ve nazik, zeki ve merhametlidir. Haklıyken bağışlayıcı, zenginken tutumludur. Hasta olduğunda tahammüllü, gücü yettiği ölçüde iyilikseverdir. Arkadaşlığın ve dostluğun sıkıntılarına katlanır, zorluklara sabreder, öfkesine mağlup olmaz, gurur ve kibre kapılmaz, bedensel arzularına yenilmez; midesi yüzünden şerefsizlik yapmaz, hırsı yüzünden küçülmez, kötü niyete kapılıp kusur işlemez. Mazluma yardım eder, zayıfa merhamet gösterir; israf da etmez, cimrilik de yapmaz. Kendisine kötülük edeni bağışlar, cahili hoş görür; kendi hayatını sıkıntıya sokma pahasına insanların hayatını rahatlatır." (Gazzâlî, İhyâ, Kahide 1332, III, 166) alıntı

"Kur’an başından sonuna kadar uyarı ve sakındırmadır. Kur’an üzerine düşünen her insanın -eğer onda bildirilenlere inanıyorsa- mutlaka hüznü artar, kaygısı büyük olur. Ama şimdilerde görüyoruz ki, insanlar Kur’an’ı bilinçsiz okuyorlar. Harflerini tam telaffuz etmeye özen gösteriyorlar; seslerini alçaltıp yükselterek makam ve nağmeler yapmakta birbiriyle yarışıyorlar. Sanki Arap şiirlerinden herhangi bir şiir okuyorlar. Okuduklarının anlamları, o anlamlarla amel etmek onları hiç ilgilendirmiyor. Dünyada bundan daha büyük bir aldanış var mıdır?"
(Gazzâlî, İhyâ, Kahire 1332, III, 387 alıntı)

"İnsanın yiyip tükettikleri atık olarak gider; yemeyip hayır yollarında harcadıkları ise Allah’ın ikram hazinesinde saklanır."
(Gazzâlî, İhyâ, Kahire 1332, III, 88 alıntı)