Ahmed Şahin
Müslüman'ı küfre götüren sözler üzerine
Efendim, İslâm ilmi emreder, cehli değil.Bu konuda verdiği misalde ilimle cehlin mukayesesini çarpıcı şekilde de ortaya koyar. Şu hadis ne kadar düşündürücüdür:
Cahillerin arasında bir alimin bulunması, ölülerin arasında bir dirinin dolaşması gibidir!
Demek cehalet ölümdür, ilim de hayattır. Yaşarken ölü gibi olmak istemeyenler ilme koşsun, ölü gibi yaşamaktan kurtulsunlar.
Nitekim cahil kimselerin ağızlarından çıkan öylesine sakat sözler duyuyoruz ki, bunların her biri o adamı sanki manen öldürüyor, imanını tehlikeye atıyor. Ama o bilgisiz adam bunun farkında bile değil. Asla tereddüt ve rahatsızlık duymuyor. Yine de bu gibi sakat sözleri söylemekten geri kalmıyor. Bu tehlikeli sözlerden birinin şöyle söylendiğini görmekteyiz.
Parmaklarıyla gökyüzüne işaret eden adam:
Yukarıda Allah vardır!.. diyerek sözünü kuvvetlendirmek istiyor.
Bu söz (hâşâ) Allah'a mekan isnad etmektir. Allah'ı mekanda yer tutan bir cisim olarak kabul ettiğini ifade etmektir. Bu ise küfürden başkası değildir. Çünkü Allah (c.c) mekandan münezzehtir. Cisim olmaktan da uzaktır. Daha doğrusu:
Allah (c.c.) bizim hayalimize gelenin başkasıdır.
Ne var ki bunu bilmek için ilim gerekir. Bilgisiz adamın bunu idrak edip de ona göre sözünü, sohbetini ayarlaması mümkün olmaz.
* * *
Durum böyle olunca bilgisiz adamın sözü ne olacak? "Yukarıda Allah var" sözünü nasıl izah edeceğiz?
Bu adam bu sözüyle küfre mi girdi? Yoksa açıkça küfür gerektiren sözü söylediği halde kastı küfür olmadığı için bir çıkış yolu sözkonusu mu?
Bize göre sözü küfrü gerektirdiği halde kastı küfür olmadığından inşaallah bir kurtuluş yolu sözkonusudur. İsterseniz söylediği bu sözün manasını kendisine izah edin ve arkasından da sorun:
-Senin bu söylediğin seni imandan çıkarıyor. Gerçekten de Allah'ın gökte olduğunu mu söylemek istiyorsun?
Vereceği cevap şundan ibarettir:
-Haşa! Yukarı yücelik manasına geldiğinden yukarıda dedim. Yoksa Allah'ın orada olduğunu ifade etmek için değil...
Ne var ki sözü buna delâlet etmediği halde ancak niyeti ve maksadı bunu ima etmektedir.
Öyle ise insanı küfre yaklaştıran bu gibi sözlerden, ifade ve üsluptan uzak kalmak için ilme koşmalı, bilgi sahibi olmalıdır.
Hem Allah'ın mekândan münezzeh olduğuna inanacaksın, hem de şehadet parmağıyla gökyüzünü göstererek; Yukarıda Allah vardır!.. diye işarette bulunacaksın.
Bu nasıl iman ve nasıl işaret? İşaretinle imanını tekzip etmiş oluyor, sonra da (hâşâ) diye düzeltmeye çalışıyorsun.
Bilgisizlikten doğan küfür sözleri elbette bundan ibaret değildir. Çocuğunu terbiye etmek isteyen bazı ana babaların ifadeleri de benzeri şekilde tehlikelidir:
-Yapma evladım, Allah baba çarpar seni. Yukarıda Allah baba görüyor!
Bu sözün neresini düzelteceksin? Hem yukarıda diyor, Allah'a mekân gösteriyor, hem de Hıristiyanlar gibi Allah'ın babalığından söz ediyor, hatta Hıristiyan inancına işarette bulunuyor. Allah'ın babalık sıfatının varlığını ifade etmiş oluyor.
Ama bunların izahını yapıp da sorsanız:
-Kastın bu mu, diye. Hemen irkilecek ve:
-Hâşâ! Ben Müslüman bir insanım. Hıristiyan gibi inanır mıyım? diye karşılık verecektir.
Evet, cahil insanlar mezarlıktaki ölüye, âlim insanlar da bu ölülerin arasında dolaşan diriye benzerler. Öyle ise ölüye değil diriye benzemeye çalışmalı, inancıyla sözleri birbirini (tekzip değil) teyidde bulunmalıdır. Şayet cahillikle doğru inandığı halde yanlış sözler söyler de inancını teyid değil bilmeden tekzipte bulunursa durumu ne olur?
Bediüzzaman'ın kurtarıcı cümlesi şöyledir:
-Bazan kelam küfür görünür, sahibi kâfir olmaz!
a.sahin@zaman.com.tr
12 Ağustos 1995, Cumartesi
Müslüman'ı küfre götüren sözler üzerine
Efendim, İslâm ilmi emreder, cehli değil.Bu konuda verdiği misalde ilimle cehlin mukayesesini çarpıcı şekilde de ortaya koyar. Şu hadis ne kadar düşündürücüdür:
Cahillerin arasında bir alimin bulunması, ölülerin arasında bir dirinin dolaşması gibidir!
Demek cehalet ölümdür, ilim de hayattır. Yaşarken ölü gibi olmak istemeyenler ilme koşsun, ölü gibi yaşamaktan kurtulsunlar.
Nitekim cahil kimselerin ağızlarından çıkan öylesine sakat sözler duyuyoruz ki, bunların her biri o adamı sanki manen öldürüyor, imanını tehlikeye atıyor. Ama o bilgisiz adam bunun farkında bile değil. Asla tereddüt ve rahatsızlık duymuyor. Yine de bu gibi sakat sözleri söylemekten geri kalmıyor. Bu tehlikeli sözlerden birinin şöyle söylendiğini görmekteyiz.
Parmaklarıyla gökyüzüne işaret eden adam:
Yukarıda Allah vardır!.. diyerek sözünü kuvvetlendirmek istiyor.
Bu söz (hâşâ) Allah'a mekan isnad etmektir. Allah'ı mekanda yer tutan bir cisim olarak kabul ettiğini ifade etmektir. Bu ise küfürden başkası değildir. Çünkü Allah (c.c) mekandan münezzehtir. Cisim olmaktan da uzaktır. Daha doğrusu:
Allah (c.c.) bizim hayalimize gelenin başkasıdır.
Ne var ki bunu bilmek için ilim gerekir. Bilgisiz adamın bunu idrak edip de ona göre sözünü, sohbetini ayarlaması mümkün olmaz.
* * *
Durum böyle olunca bilgisiz adamın sözü ne olacak? "Yukarıda Allah var" sözünü nasıl izah edeceğiz?
Bu adam bu sözüyle küfre mi girdi? Yoksa açıkça küfür gerektiren sözü söylediği halde kastı küfür olmadığı için bir çıkış yolu sözkonusu mu?
Bize göre sözü küfrü gerektirdiği halde kastı küfür olmadığından inşaallah bir kurtuluş yolu sözkonusudur. İsterseniz söylediği bu sözün manasını kendisine izah edin ve arkasından da sorun:
-Senin bu söylediğin seni imandan çıkarıyor. Gerçekten de Allah'ın gökte olduğunu mu söylemek istiyorsun?
Vereceği cevap şundan ibarettir:
-Haşa! Yukarı yücelik manasına geldiğinden yukarıda dedim. Yoksa Allah'ın orada olduğunu ifade etmek için değil...
Ne var ki sözü buna delâlet etmediği halde ancak niyeti ve maksadı bunu ima etmektedir.
Öyle ise insanı küfre yaklaştıran bu gibi sözlerden, ifade ve üsluptan uzak kalmak için ilme koşmalı, bilgi sahibi olmalıdır.
Hem Allah'ın mekândan münezzeh olduğuna inanacaksın, hem de şehadet parmağıyla gökyüzünü göstererek; Yukarıda Allah vardır!.. diye işarette bulunacaksın.
Bu nasıl iman ve nasıl işaret? İşaretinle imanını tekzip etmiş oluyor, sonra da (hâşâ) diye düzeltmeye çalışıyorsun.
Bilgisizlikten doğan küfür sözleri elbette bundan ibaret değildir. Çocuğunu terbiye etmek isteyen bazı ana babaların ifadeleri de benzeri şekilde tehlikelidir:
-Yapma evladım, Allah baba çarpar seni. Yukarıda Allah baba görüyor!
Bu sözün neresini düzelteceksin? Hem yukarıda diyor, Allah'a mekân gösteriyor, hem de Hıristiyanlar gibi Allah'ın babalığından söz ediyor, hatta Hıristiyan inancına işarette bulunuyor. Allah'ın babalık sıfatının varlığını ifade etmiş oluyor.
Ama bunların izahını yapıp da sorsanız:
-Kastın bu mu, diye. Hemen irkilecek ve:
-Hâşâ! Ben Müslüman bir insanım. Hıristiyan gibi inanır mıyım? diye karşılık verecektir.
Evet, cahil insanlar mezarlıktaki ölüye, âlim insanlar da bu ölülerin arasında dolaşan diriye benzerler. Öyle ise ölüye değil diriye benzemeye çalışmalı, inancıyla sözleri birbirini (tekzip değil) teyidde bulunmalıdır. Şayet cahillikle doğru inandığı halde yanlış sözler söyler de inancını teyid değil bilmeden tekzipte bulunursa durumu ne olur?
Bediüzzaman'ın kurtarıcı cümlesi şöyledir:
-Bazan kelam küfür görünür, sahibi kâfir olmaz!
a.sahin@zaman.com.tr
12 Ağustos 1995, Cumartesi
