Allahü teâlâya hamd olsun.Onun seçdigi,sevdigi iyi insanlara selâm ve rahatliklar olsun! Allahü teâlâ seni dogru yoldan ayirmasin! Namazin kusursuz,kâmil olmasi,bu fakire göre, fikh kitaplarinda uzun uzadiya yazilmis olan farzlarini, vâciblerini, sünnetlerini ve müstehâblarini yerlerine getirmekle olur.Namazi temâmlamak için,bu dört seyden baska yapilacak birsey yoktur.Namazin (Husû')u[yâni her uzvun tevâzu göstermesi],bu dört seyi yapmaktir.
Kalbin(Hudû')u,[yâni Allah korkusu]da yine bunlari temâm yapmakla olur.Bazilari,bu dördünü uzun uzadiya ögrenip ezberlemekle,namazimiz temâm oldu deyip,bu ögrendiklerini iyi yapmakta gevsek davranmislar.Bundan dolayi namazin kemâlâtindan az birsey kazanabilmislerdir.Bir kismi da, namazda dünyayi unutup,kalblerinin Allahü teâlâ ile olmasina ehemmiyyet verip,âzalarin edebli bulunmasini gözetmemisler. Yalniz farzlari ile sünnetlerini yerine getirmislerdir.
Bunlar da namazin hakîkatini anliyamamistir.Namazin kemâl bulmasini,namazdan baska seyde aramislardir.Cünki,namazda kalbin hazir olmasi,sart degildir.Hadis-i serifde,(Kalb hazir olmazsa,namaz da olmaz)buyuruldu ise de bu,kalbin, yukarida bildirilen dört seyin yapilmasinda hazir olmasi, uyanik olmasi demektir.Yâni bunlarin hepsinin yapilmasinda gevseklik olmamasina dikkat etmektir.Kalbin bundan baska, hazir olmasini bu fakir düsünemiyorum.
Süâl: Namazin temâm olmasi ve kemâl bulmasi,bu dört seyi yapmakla olunca ve bundan baska birsey ile kâmil olmiyacagina göre,baslangicda bulunan bizim gibilerin namazi ile nihâyete kavusmus büyüklerin namazlari,hattâ,bu dört seyi yapan câhillerin namazlari arasinda ne fark kalir?
Cevâb: Namazlar arasindaki fark,kilanlar arasindaki farktan gelir.Bir ibâdeti yapan iki farkli kimseye,esit sevap verilmez.Bir makbûl,sevgili kula,baskalarinin o isine verilen sevaptan çok sevap verilir.Bunun içindir ki, (Âriflerin gösteris olan ibâdetlerine,câhillerin hâlis amellerinden daha çok sevap verilir)demislerdir.Âriflerin hâlis amellerine kimbilir ne kadar çok verilir?
Bunun içindir ki,Ebû Bekr,Peygamberimizin bir yanilmasini, kendi dogru ve hâlis amelinden daha kiymetli oldugunu bilerek,(Keske Muhammed aleyhisselâmin bir sehvi olsaydim) demis,bütün ibâdetlerini verip Onun bir yanilmasini almak istemistir.Yâni Onun bir sehvi olmagi istemistir.Bütün amellerini,hâllerini,Onun bir yanlis isinden asagi bilmistir.
Meselâ,Onun dört rekâtli namazda yanilip,ikinci rekâtta selâm vererek kildigi bir namazina,bütün ibâdetlerini degistirmek istemistir.Iste nihâyete yetismis büyüklerin namazlarina dünya ve âhirette çok seyler verilir. Baslangiçta olanlarin ve câhillerin namazi böyle degildir. Fârisî misra' tercümesi:
Topragin temiz âlem ile ne ilgisi var?
Nihâyette olanlarin namazlarindan birkaç sey söyleyelim de, baska taraflarini bunlara benzetirsiniz! Öyle olur ki, nihâyete ermis olan,namazda okurken ve tesbîh ve tekbîr ederken,dilini,Mûsâ aleyhisselâma söyliyen agaç gibi bulur. Bütün azasini,vâsita ve âlet olarak görür.Öyle zamanlar olur ki,namazda bâtini,hakîkati[yâni kalbi ve ruhu],zâhirinden, sûretinden[yâni his uzvlarindan, duygularindan]ayrilip gayb âlemine(yâni ruhlara ve meleklere)karisir ve bilmedigimiz bir bag ile,o âleme baglanir.Namazi bitince,yine dünyaya döner.
Bu süâlin cevâbinda söyle de deriz ki; bu dört seyi (farz,vacib,sünnet,müstehabkusursuz yapmak, ancak nihâyettekilere nasip olur.Isin basinda olanlar ve câhiller,bunlari tâm yapamaz.Yâni yapmalari mümkin ise de,yapabilmeleri çok güçtür.Allahü teâlâ,dogru yolda olanlara selâmet,rahatlik versin!
[GLOW=orange]Geçdi,isyân ile ömrüm,neye hâlim varacak?
Sizliyor yarali gönlüm,onu yoktur saracak.
Mahser yerinde,zebânîler elinden,yâ Rab!
Eger etmezsen,inayet,beni kim kurtaracak?[/GLOW]
Mektubat-i Rabbani
Kalbin(Hudû')u,[yâni Allah korkusu]da yine bunlari temâm yapmakla olur.Bazilari,bu dördünü uzun uzadiya ögrenip ezberlemekle,namazimiz temâm oldu deyip,bu ögrendiklerini iyi yapmakta gevsek davranmislar.Bundan dolayi namazin kemâlâtindan az birsey kazanabilmislerdir.Bir kismi da, namazda dünyayi unutup,kalblerinin Allahü teâlâ ile olmasina ehemmiyyet verip,âzalarin edebli bulunmasini gözetmemisler. Yalniz farzlari ile sünnetlerini yerine getirmislerdir.
Bunlar da namazin hakîkatini anliyamamistir.Namazin kemâl bulmasini,namazdan baska seyde aramislardir.Cünki,namazda kalbin hazir olmasi,sart degildir.Hadis-i serifde,(Kalb hazir olmazsa,namaz da olmaz)buyuruldu ise de bu,kalbin, yukarida bildirilen dört seyin yapilmasinda hazir olmasi, uyanik olmasi demektir.Yâni bunlarin hepsinin yapilmasinda gevseklik olmamasina dikkat etmektir.Kalbin bundan baska, hazir olmasini bu fakir düsünemiyorum.
Süâl: Namazin temâm olmasi ve kemâl bulmasi,bu dört seyi yapmakla olunca ve bundan baska birsey ile kâmil olmiyacagina göre,baslangicda bulunan bizim gibilerin namazi ile nihâyete kavusmus büyüklerin namazlari,hattâ,bu dört seyi yapan câhillerin namazlari arasinda ne fark kalir?
Cevâb: Namazlar arasindaki fark,kilanlar arasindaki farktan gelir.Bir ibâdeti yapan iki farkli kimseye,esit sevap verilmez.Bir makbûl,sevgili kula,baskalarinin o isine verilen sevaptan çok sevap verilir.Bunun içindir ki, (Âriflerin gösteris olan ibâdetlerine,câhillerin hâlis amellerinden daha çok sevap verilir)demislerdir.Âriflerin hâlis amellerine kimbilir ne kadar çok verilir?
Bunun içindir ki,Ebû Bekr,Peygamberimizin bir yanilmasini, kendi dogru ve hâlis amelinden daha kiymetli oldugunu bilerek,(Keske Muhammed aleyhisselâmin bir sehvi olsaydim) demis,bütün ibâdetlerini verip Onun bir yanilmasini almak istemistir.Yâni Onun bir sehvi olmagi istemistir.Bütün amellerini,hâllerini,Onun bir yanlis isinden asagi bilmistir.
Meselâ,Onun dört rekâtli namazda yanilip,ikinci rekâtta selâm vererek kildigi bir namazina,bütün ibâdetlerini degistirmek istemistir.Iste nihâyete yetismis büyüklerin namazlarina dünya ve âhirette çok seyler verilir. Baslangiçta olanlarin ve câhillerin namazi böyle degildir. Fârisî misra' tercümesi:
Topragin temiz âlem ile ne ilgisi var?
Nihâyette olanlarin namazlarindan birkaç sey söyleyelim de, baska taraflarini bunlara benzetirsiniz! Öyle olur ki, nihâyete ermis olan,namazda okurken ve tesbîh ve tekbîr ederken,dilini,Mûsâ aleyhisselâma söyliyen agaç gibi bulur. Bütün azasini,vâsita ve âlet olarak görür.Öyle zamanlar olur ki,namazda bâtini,hakîkati[yâni kalbi ve ruhu],zâhirinden, sûretinden[yâni his uzvlarindan, duygularindan]ayrilip gayb âlemine(yâni ruhlara ve meleklere)karisir ve bilmedigimiz bir bag ile,o âleme baglanir.Namazi bitince,yine dünyaya döner.
Bu süâlin cevâbinda söyle de deriz ki; bu dört seyi (farz,vacib,sünnet,müstehabkusursuz yapmak, ancak nihâyettekilere nasip olur.Isin basinda olanlar ve câhiller,bunlari tâm yapamaz.Yâni yapmalari mümkin ise de,yapabilmeleri çok güçtür.Allahü teâlâ,dogru yolda olanlara selâmet,rahatlik versin!
[GLOW=orange]Geçdi,isyân ile ömrüm,neye hâlim varacak?
Sizliyor yarali gönlüm,onu yoktur saracak.
Mahser yerinde,zebânîler elinden,yâ Rab!
Eger etmezsen,inayet,beni kim kurtaracak?[/GLOW]
Mektubat-i Rabbani
