SU İÇMEDE ÖLÇÜ
1. İbnu Abbas’tan:
“Suyu devenin su içişi gibi bir dikişte içmeyin. İki-üç nefeste (dinlenerek) için. İçmeye başlarken besmele çekin. İçmeyi bitirince de Allah’a hamd edin.
(Tirmizi/Eşribe 13)
* * *
Allah Resulünün suyu 3 solukta içtiği rivayet edilmiştir.
Böyle bir içişin sağlık açısından ne gibi faydaları olduğu, hiç şüphesiz bir araştırma konusudur.
Suyu tek nefeste mideye göndermeyip 3 nefeste dinlenerek içmeyi tavsiye eden Allah Resulü; su içerken, su kabının içine nefes etmemeyi de öğütlediği görülmektedir. Bk: Buhari/Eşribe 25; Müslim/Eşribe 121; Tirmizi/Eşribe 16; Nesai/Taharet 42)
İÇKİ HARAMDIR
2. Hz. Aişe’den:
“Sarhoş eden her içecek haramdır.”
“Bir küp veya testi içildiği takdirde sarhoşluk veren bir şeyin, bir tek avucu da veya bir yudumu da haramdır.”
(Buhari/Eşribe 4, Müslim/Eşribe 67)
* * *
Allah Resulü, hadislerinde haram olan içecek maddelerinin isimleri üzerinde durmamış; maddelerin sarhoşluk verme özelliklerini, haram kılınmaya neden göstermiştir.
Dolayısıyla, asr-ı saadetten sonra da ismi bilinmeyen yeni yeni içecek türleri ortaya çıkarsa, bunları nasıl değerlendireceğimize ait bir ölçü ortaya konmuştur.
İÇKİ İLE İLGİLİ 10 KİŞİ
3. Hz. Enes’ten:
“Allah Resulü, şarap ile ilgili olarak 10 kişiye, Allah’ın rahmetinden uzak kılmasına dua etti:
1-2- Hammaddeyi sıkana ve sıktırana
3-4- İçene ve içki servisi yapana
5-6- Taşıyana ve taşıtana
7-8- Satana ve satın alana
9- İçki hediye edene
10- İçkiden kazanılan parayı yiyene...”
(İbnu Mace/Eşribe 6)
* * *
İçki sanayinde, bedduaya hedef kılınmayan tek sektör, hammadde imalatıdır. Çünkü hammadde, içkinin dışında başka alanlarda da kullanılabilmektedir. Ancak imalatçı, hammadde üretimini, içki sektörü için bile bile yaparsa, onun da bedduaya müstehak olacağı söylenmiştir.
SÜT VE BAL
4. İbnu Abbas’tan:
“Resulüllahın en sevdiği içecek maddesi süttür.”
Hz. Aişeden:
“Allah Resulünün en fazla sevdiği içecek bal (şerbeti)dir.”
(Ebu Nuaym/Tıbb)
* * *
Süt ve balın, Resûlüllahın en sevdiği, şifalı saydığı içecek maddeleri olduğuna işaret vardır.
SOĞUK VE TATLI İÇECEK
5. Hz. Aişeden:
“Resulullaha, içeceklerin en iyisi (sizce) hangisidir? Diye sorulmuştu.
– Soğuk olan tatlı içecek, cevabını verdi.”
(Tirmizi/Eşribe 21)
* * *
İçeceklerin tatlı ve soğuk olmasından, Allah Resulü hoşlanırdı.
ORTAKLIK
6. Ebu Hüreyre’den:
“Allah Teala buyurdu ki:
– Biri diğerine ihanet etmediği sürece 2 ortağın 3’üncüsü ben olurum.
Biri arkadaşının güven duygusuna ihanet etti mi, ben aralarından çekilirim. (Araya şeytan girer).”
(Ebu Davud/Büyû 27)
* * *
Ortalık sözleşmelerinin ilk şartı ortakların birbirlerine karşı dürüst davranmalarıdır. Böyle bir şirkete, Allah’ın, kazancı artırması ve bereketlendirmesi ile yardımcı olacağı ifade edilmektedir.
Hadis, ticari hayatta şirketleşerek güçlenmeye teşvik etmektedir. Dürüst şirketlerin kazancını Allah’ın bereketlendireceği, bir nevi taahhüd altına alınmaktadır.
KADINLARA NAZİK DAVRANMAK
7. Hz. Enes’den:
“Allah Resulünün, Enceşe adında bir kölesi vardı. Güzel sesliydi. (Develerin yürüyüş temposunu söylediği ezgilerle yükseltiyordu.
Allah Resulü ona:
– Ey Enceşe, yavaş ol! Şişeleri kırma veya şişeleri sevkederken ağır davran! Buyurdu.
Şişeler sözü ile narin ve kırılgan kadınları kastediyordu.”
(Buhari/Edeb 90; Müslim/Fezail 70)
* * *
Enceşe’nin güzel sesiyle okuduğu ezgiler kadınları taşıyan develeri hızlandırmıştı. Allah Resulü, bu yürüyüş temposunun hanımlara eziyet vereceğini düşünerek Enceşe’ye ikazda bulunmuştu.
Bu olayda, Allah Resulünün kadınlara duyduğu şefkati de görüyoruz.
ASR-I SAADETİN MEDYASI ŞİİRDİ
8. Hz. Bera’dan:
“Allah Resulü, müşrikler şiirle islama saldırdıkları gün, (şair) Hassan bin Sabit’e:
– Müşrikleri hicvet. Zira Cebrail seninle beraberdir, buyurdu.”
(Buhari/Edeb 91)
* * *
Asr-ı Saadette, günümüzde medyanın yaptığı görevi, şair ve hatipler görüyordu. Müşrik şairler tarafından, zaman zaman islama ve Hz. Peygambere ağır hakaretler içeren hicivler söyleniyordu. Hz. Peygamber de, şiirle yapılan bu hicivlere aynı silahla karşılık veriyor; Ka’b bin Malik, Abdullah bin Revaha veya Hassan bin Sabit gibi güçlü İslam şairlerinin şiirleriyle mukabele ediyor; müşrikleri susturuyordu.
MÜMİNLERİ RAHATLATAN SÖZLER
9. Hz. Aişe’den:
“Resulullahın şöyle dediğini işittim:
– Hassan, müşrikleri hicvetti.
Böylece hem şifa verdi. Hem de şifa buldu.”
(Müslim/Fezailussahabe, 157)
* * *
Bu söz, Kureyşli müşriklerin peygamberimize yönelttikleri hicviyelere, şair Hassan bin Sabit’in hicivle cevap vermesi üzerine söylenmiştir.
Bu hadis, müşriklerin müminlere sövmeleri halinde, müminlerin onlara aynı dille cevap vermelerinin caiz olduğuna delildir.
Hadisteki, “Hassan hem şifa verdi, hem şifa buldu” sözü ise, Hassan’ın şiirleriyle Müslümanları sevindirip rahatlattığını, kendisinin de yaptığı bu hizmetle rahatladığını ifade etmektedir.
NAMAZ İNSANI YÜCELTİR
10. Sa’d bin Ebi Vakkas’tan:
“İki erkek kardeş vardı. İçlerinden biri, diğerinden 40 gün önce vefat etti. (40 gün sonra da diğeri öldü)
(Birgün) Allah Resulünün yanında ilk vefat eden kardeşin faziletlerinden bahsedildi.
Bunun üzerine Allah Resulü:
– Diğeri de Müslüman değil miydi? Diye sordu.
– Evet müslümandı ve fena da sayılmazdı. (Salih bir insandı), dediler.
Efendimiz bunun üzerine şöyle buyurdu:
– (Kardeşi) öldükten sonra, onun (kardeşinden 40 gün fazla) kıldığı namazının ona ne gibi makamlar kazandırdığını biliyor musunuz?”
(Muvatta/Kasrussalat 91)
Ahmet Emin Temiz
Sur Dergisi
Mart 2008 / Sayı: 384
1. İbnu Abbas’tan:
“Suyu devenin su içişi gibi bir dikişte içmeyin. İki-üç nefeste (dinlenerek) için. İçmeye başlarken besmele çekin. İçmeyi bitirince de Allah’a hamd edin.
(Tirmizi/Eşribe 13)
* * *
Allah Resulünün suyu 3 solukta içtiği rivayet edilmiştir.
Böyle bir içişin sağlık açısından ne gibi faydaları olduğu, hiç şüphesiz bir araştırma konusudur.
Suyu tek nefeste mideye göndermeyip 3 nefeste dinlenerek içmeyi tavsiye eden Allah Resulü; su içerken, su kabının içine nefes etmemeyi de öğütlediği görülmektedir. Bk: Buhari/Eşribe 25; Müslim/Eşribe 121; Tirmizi/Eşribe 16; Nesai/Taharet 42)
İÇKİ HARAMDIR
2. Hz. Aişe’den:
“Sarhoş eden her içecek haramdır.”
“Bir küp veya testi içildiği takdirde sarhoşluk veren bir şeyin, bir tek avucu da veya bir yudumu da haramdır.”
(Buhari/Eşribe 4, Müslim/Eşribe 67)
* * *
Allah Resulü, hadislerinde haram olan içecek maddelerinin isimleri üzerinde durmamış; maddelerin sarhoşluk verme özelliklerini, haram kılınmaya neden göstermiştir.
Dolayısıyla, asr-ı saadetten sonra da ismi bilinmeyen yeni yeni içecek türleri ortaya çıkarsa, bunları nasıl değerlendireceğimize ait bir ölçü ortaya konmuştur.
İÇKİ İLE İLGİLİ 10 KİŞİ
3. Hz. Enes’ten:
“Allah Resulü, şarap ile ilgili olarak 10 kişiye, Allah’ın rahmetinden uzak kılmasına dua etti:
1-2- Hammaddeyi sıkana ve sıktırana
3-4- İçene ve içki servisi yapana
5-6- Taşıyana ve taşıtana
7-8- Satana ve satın alana
9- İçki hediye edene
10- İçkiden kazanılan parayı yiyene...”
(İbnu Mace/Eşribe 6)
* * *
İçki sanayinde, bedduaya hedef kılınmayan tek sektör, hammadde imalatıdır. Çünkü hammadde, içkinin dışında başka alanlarda da kullanılabilmektedir. Ancak imalatçı, hammadde üretimini, içki sektörü için bile bile yaparsa, onun da bedduaya müstehak olacağı söylenmiştir.
SÜT VE BAL
4. İbnu Abbas’tan:
“Resulüllahın en sevdiği içecek maddesi süttür.”
Hz. Aişeden:
“Allah Resulünün en fazla sevdiği içecek bal (şerbeti)dir.”
(Ebu Nuaym/Tıbb)
* * *
Süt ve balın, Resûlüllahın en sevdiği, şifalı saydığı içecek maddeleri olduğuna işaret vardır.
SOĞUK VE TATLI İÇECEK
5. Hz. Aişeden:
“Resulullaha, içeceklerin en iyisi (sizce) hangisidir? Diye sorulmuştu.
– Soğuk olan tatlı içecek, cevabını verdi.”
(Tirmizi/Eşribe 21)
* * *
İçeceklerin tatlı ve soğuk olmasından, Allah Resulü hoşlanırdı.
ORTAKLIK
6. Ebu Hüreyre’den:
“Allah Teala buyurdu ki:
– Biri diğerine ihanet etmediği sürece 2 ortağın 3’üncüsü ben olurum.
Biri arkadaşının güven duygusuna ihanet etti mi, ben aralarından çekilirim. (Araya şeytan girer).”
(Ebu Davud/Büyû 27)
* * *
Ortalık sözleşmelerinin ilk şartı ortakların birbirlerine karşı dürüst davranmalarıdır. Böyle bir şirkete, Allah’ın, kazancı artırması ve bereketlendirmesi ile yardımcı olacağı ifade edilmektedir.
Hadis, ticari hayatta şirketleşerek güçlenmeye teşvik etmektedir. Dürüst şirketlerin kazancını Allah’ın bereketlendireceği, bir nevi taahhüd altına alınmaktadır.
KADINLARA NAZİK DAVRANMAK
7. Hz. Enes’den:
“Allah Resulünün, Enceşe adında bir kölesi vardı. Güzel sesliydi. (Develerin yürüyüş temposunu söylediği ezgilerle yükseltiyordu.
Allah Resulü ona:
– Ey Enceşe, yavaş ol! Şişeleri kırma veya şişeleri sevkederken ağır davran! Buyurdu.
Şişeler sözü ile narin ve kırılgan kadınları kastediyordu.”
(Buhari/Edeb 90; Müslim/Fezail 70)
* * *
Enceşe’nin güzel sesiyle okuduğu ezgiler kadınları taşıyan develeri hızlandırmıştı. Allah Resulü, bu yürüyüş temposunun hanımlara eziyet vereceğini düşünerek Enceşe’ye ikazda bulunmuştu.
Bu olayda, Allah Resulünün kadınlara duyduğu şefkati de görüyoruz.
ASR-I SAADETİN MEDYASI ŞİİRDİ
8. Hz. Bera’dan:
“Allah Resulü, müşrikler şiirle islama saldırdıkları gün, (şair) Hassan bin Sabit’e:
– Müşrikleri hicvet. Zira Cebrail seninle beraberdir, buyurdu.”
(Buhari/Edeb 91)
* * *
Asr-ı Saadette, günümüzde medyanın yaptığı görevi, şair ve hatipler görüyordu. Müşrik şairler tarafından, zaman zaman islama ve Hz. Peygambere ağır hakaretler içeren hicivler söyleniyordu. Hz. Peygamber de, şiirle yapılan bu hicivlere aynı silahla karşılık veriyor; Ka’b bin Malik, Abdullah bin Revaha veya Hassan bin Sabit gibi güçlü İslam şairlerinin şiirleriyle mukabele ediyor; müşrikleri susturuyordu.
MÜMİNLERİ RAHATLATAN SÖZLER
9. Hz. Aişe’den:
“Resulullahın şöyle dediğini işittim:
– Hassan, müşrikleri hicvetti.
Böylece hem şifa verdi. Hem de şifa buldu.”
(Müslim/Fezailussahabe, 157)
* * *
Bu söz, Kureyşli müşriklerin peygamberimize yönelttikleri hicviyelere, şair Hassan bin Sabit’in hicivle cevap vermesi üzerine söylenmiştir.
Bu hadis, müşriklerin müminlere sövmeleri halinde, müminlerin onlara aynı dille cevap vermelerinin caiz olduğuna delildir.
Hadisteki, “Hassan hem şifa verdi, hem şifa buldu” sözü ise, Hassan’ın şiirleriyle Müslümanları sevindirip rahatlattığını, kendisinin de yaptığı bu hizmetle rahatladığını ifade etmektedir.
NAMAZ İNSANI YÜCELTİR
10. Sa’d bin Ebi Vakkas’tan:
“İki erkek kardeş vardı. İçlerinden biri, diğerinden 40 gün önce vefat etti. (40 gün sonra da diğeri öldü)
(Birgün) Allah Resulünün yanında ilk vefat eden kardeşin faziletlerinden bahsedildi.
Bunun üzerine Allah Resulü:
– Diğeri de Müslüman değil miydi? Diye sordu.
– Evet müslümandı ve fena da sayılmazdı. (Salih bir insandı), dediler.
Efendimiz bunun üzerine şöyle buyurdu:
– (Kardeşi) öldükten sonra, onun (kardeşinden 40 gün fazla) kıldığı namazının ona ne gibi makamlar kazandırdığını biliyor musunuz?”
(Muvatta/Kasrussalat 91)
Ahmet Emin Temiz
Sur Dergisi
Mart 2008 / Sayı: 384
