"Îmân ile hayatımız nasıl bütünlük kazanacak? Amele yansımayan bir iman kurtuluş vesikası olabilir mi? Risâle-i Nûr okuyanın imansız kabre girmeyece i müjdesini açıklar mısınız? Ne demektir? Bir ân-ı seyyâle iman ve intisap ne demektir? "
Süfyan İbnu Abdullah es-Sakafî (ra) anlatıyor: "Dedim ki: Ey Allahın Resûlü, bana İslâm hakkında öyle bir bilgi ver ki, bana yetsin ve sizden başka hiç kimseye İslâmdan sormaya ihtiyaç bırakmasın."
Resûlullah Efendimiz (asm) şu cevabı verdi:
"Allaha inandım, de; ve sonra dosdo ru ol"(1)
İşte bütün mesele bu: "Allaha inandım" demek; sonra dosdo ru olmak!
Dosdo ru olanlar, yapmakla yükümlü oldukları emirleri kavramakta gecikmezler. Do ruluk, bu kimselerin rehberleri olur. Kalplerinde önce îmânla do ruluk bütünleşmiştir.
Fakat şeytan başımızdadır; görevini yapacaktır; bizi dosdo ru çizgimizden saptırmak, istikâmetimizi bozdurmak, aya ımızı kaydırmak, bizi sırât-ı müstakîmden alıkoymak ve bizi Allahın rızâsının uza ına atmak için var gücüyle, ama var gücüyle şeytan çalışıyor. Kurânın en öncelikli uyarısı da, şeytana aldanmamak hakkındadır nitekim. Kurân o kadar nettir ki bu konuda; şöyle buyuruyor: Ey Âdem o ulları! Size Şeytana tapmayın! Çünkü o sizin apaçık düşmanınızdır demedim mi? Ve Bana ibâdet ediniz. Do ru yol budur! demedim mi? Şeytan sizden pek çok toplulukları kandırdı. Hâlâ akıl erdiremiyor musunuz? (2)
Îmândan sonra amel-i salihe muvaffak olmak, müminin hayatında önemli bir yükümlülüktür. Amel-i sâlihi yaşamak, esasen dosdo ru olmak demektir. Çünkü amel-i sâlih esaslarını belirleyen, îmânla ba landı ımız Rabbimizden başkası de ildir. Öyleyse içimizdeki do ruluk bizi Allahın emirlerine uymaya, yasaklarından kaçınmaya, yani amel-i salihi uygulamaya götürür.
Peki, amel-i salihe aykırı davranışlarımız olmaz mı? Kendimizi günahsız mı bilmeliyiz? Hayır! Çünkü beşeriz ve insanız. Kendimizi günahsız bilemeyiz. Esasen kendini günahsız bilmek, ciddî bir yanılmadır. Fakat, günahlarımız karşısında Allahın Gafûr, Gaffâr, Tevvâb, Afüvv, Settâr oldu unu aklımızdan çıkarmamalı; günahlarımızdan muhakkak pişmanlık duymayı ve muhakkak Allaha sı ınmayı ihmal etmemeliyiz.
Bir hadislerinde Lâ ilâhe illallah diyen Cennete girer(3) buyuran Peygamber Efendimiz (asm) , bir di er hadislerinde Îmânınızı lâ ilâhe illallah sözüyle tazeleyiniz(4) buyurmuştur. Demek ömrümüz oldukça îmânımızı her an tazelemek ve taze tutmak önemli bir yükümlülük halini alıyor.
Yaşadı ımız sürece îmânı her an tazelemenin ve tâze tutmanın gerekçesini açıklayan Üstad Bedîüzzaman Hazretleri; insanın her âleminin her yeni zaman biriminde de işti ini, de işen her âlemde îmânını tâze tutmasının vazgeçilmez bir aktivite oldu unu, çünkü insanın her an farklı olaylarla yüz yüze bulundu unu ve farklı olaylara farklı tepkiler verdi ini ve farklı tecellîlere farklı duygularla yaklaştı ını, bu farklı tepkilerin imanı zedelememesi için "her geçen anda" imanın yaşanması gerekti ini, bunun için de her geçen anda inanarak "lâ ilâhe illallah" demenin bir zarûret halini aldı ını bildirmiştir. Üstad Saîd Nursîye göre, nitekim insan her yıl, hattâ her gün, hattâ her saat farklı birer fert sayılmaktadır. Yani insanın hem şahsı, hem âlemi her yıl, her gün, her saat de işmekte ve yenilenmektedir. Öyleyse insan her de işen yeni âleminde îmânını da yenilemeye muhtaç ve mecbur bulunmaktadır.(5)
Risâle-i Nûru bilerek ve anlayarak okumak Allahın izniyle iman-ı tahkîkîyi kazandırır. Îmân-ı tahkîkî do rudan amele yansır, amel-i salih olarak tezahür eder ve insanı takvâ sahibi kılar. İşte Peygamber Efendimizin (asm) iman çizgisinde işâret buyurdu u dosdo ru olmak budur. Ömrün sonuna kadar îman amel-i salih olarak davranışlarımızı disipline eder; amel-i sâlih de îmânımızı artırır ve inkişaf verir. Yani îmânla amel-i salih ömrün sonuna kadar birbirini besler ve takviye eder. Bu süreçte iken gelen Azrâil (as) ise, insanın ruhunu inşaallah îmânla teslim alır.
Üstad Bedîüzzaman Hazretleri Allaha iman içerisinde bir an yaşamanın, imansız binler sene yaşamaya bedel oldu unu, bir an Allahın rızâsı dâiresinde bulunmanın, hadsiz varlık nurlarını kazandıraca ını muhtelif Risâlelerde vurgular.6 Peygamber Efendimizin (asm) , Kim ki son sözü lâ ilâhe illallah olursa Cennete girer hadisinin tefsîri mahiyetinde bir iman müjdesidir bu. Yani esas olan Allaha imanın farkında olmak, şuurunda bulunmak, Allah korkusunu dem ve damarlarımıza kadar yaşamaktır. Esas olan ömrümüz kaldıkça bu îmânda sâdık kalmak ve son nefesimizi Allah'a îmân içerisinde teslim etmektir.
Cenâb-ı Hak cümlemizi îmân-ı kâmilden ve istikametten ayırmasın. Âmin.
Dipnot:
1- Müslim, İman 62, (3:
2- Yâsîn Sûresi, 36/60, 61, 62;
3- Riyâzus-Sâlihîn, 416;
4- Et-Terhib vet-Ter ib, 2/415;
5- Mektûbât, s. 319;
6- Mektûbât, s. 280; Lemalar, s. 256..
Süfyan İbnu Abdullah es-Sakafî (ra) anlatıyor: "Dedim ki: Ey Allahın Resûlü, bana İslâm hakkında öyle bir bilgi ver ki, bana yetsin ve sizden başka hiç kimseye İslâmdan sormaya ihtiyaç bırakmasın."
Resûlullah Efendimiz (asm) şu cevabı verdi:
"Allaha inandım, de; ve sonra dosdo ru ol"(1)
İşte bütün mesele bu: "Allaha inandım" demek; sonra dosdo ru olmak!
Dosdo ru olanlar, yapmakla yükümlü oldukları emirleri kavramakta gecikmezler. Do ruluk, bu kimselerin rehberleri olur. Kalplerinde önce îmânla do ruluk bütünleşmiştir.
Fakat şeytan başımızdadır; görevini yapacaktır; bizi dosdo ru çizgimizden saptırmak, istikâmetimizi bozdurmak, aya ımızı kaydırmak, bizi sırât-ı müstakîmden alıkoymak ve bizi Allahın rızâsının uza ına atmak için var gücüyle, ama var gücüyle şeytan çalışıyor. Kurânın en öncelikli uyarısı da, şeytana aldanmamak hakkındadır nitekim. Kurân o kadar nettir ki bu konuda; şöyle buyuruyor: Ey Âdem o ulları! Size Şeytana tapmayın! Çünkü o sizin apaçık düşmanınızdır demedim mi? Ve Bana ibâdet ediniz. Do ru yol budur! demedim mi? Şeytan sizden pek çok toplulukları kandırdı. Hâlâ akıl erdiremiyor musunuz? (2)
Îmândan sonra amel-i salihe muvaffak olmak, müminin hayatında önemli bir yükümlülüktür. Amel-i sâlihi yaşamak, esasen dosdo ru olmak demektir. Çünkü amel-i sâlih esaslarını belirleyen, îmânla ba landı ımız Rabbimizden başkası de ildir. Öyleyse içimizdeki do ruluk bizi Allahın emirlerine uymaya, yasaklarından kaçınmaya, yani amel-i salihi uygulamaya götürür.
Peki, amel-i salihe aykırı davranışlarımız olmaz mı? Kendimizi günahsız mı bilmeliyiz? Hayır! Çünkü beşeriz ve insanız. Kendimizi günahsız bilemeyiz. Esasen kendini günahsız bilmek, ciddî bir yanılmadır. Fakat, günahlarımız karşısında Allahın Gafûr, Gaffâr, Tevvâb, Afüvv, Settâr oldu unu aklımızdan çıkarmamalı; günahlarımızdan muhakkak pişmanlık duymayı ve muhakkak Allaha sı ınmayı ihmal etmemeliyiz.
Bir hadislerinde Lâ ilâhe illallah diyen Cennete girer(3) buyuran Peygamber Efendimiz (asm) , bir di er hadislerinde Îmânınızı lâ ilâhe illallah sözüyle tazeleyiniz(4) buyurmuştur. Demek ömrümüz oldukça îmânımızı her an tazelemek ve taze tutmak önemli bir yükümlülük halini alıyor.
Yaşadı ımız sürece îmânı her an tazelemenin ve tâze tutmanın gerekçesini açıklayan Üstad Bedîüzzaman Hazretleri; insanın her âleminin her yeni zaman biriminde de işti ini, de işen her âlemde îmânını tâze tutmasının vazgeçilmez bir aktivite oldu unu, çünkü insanın her an farklı olaylarla yüz yüze bulundu unu ve farklı olaylara farklı tepkiler verdi ini ve farklı tecellîlere farklı duygularla yaklaştı ını, bu farklı tepkilerin imanı zedelememesi için "her geçen anda" imanın yaşanması gerekti ini, bunun için de her geçen anda inanarak "lâ ilâhe illallah" demenin bir zarûret halini aldı ını bildirmiştir. Üstad Saîd Nursîye göre, nitekim insan her yıl, hattâ her gün, hattâ her saat farklı birer fert sayılmaktadır. Yani insanın hem şahsı, hem âlemi her yıl, her gün, her saat de işmekte ve yenilenmektedir. Öyleyse insan her de işen yeni âleminde îmânını da yenilemeye muhtaç ve mecbur bulunmaktadır.(5)
Risâle-i Nûru bilerek ve anlayarak okumak Allahın izniyle iman-ı tahkîkîyi kazandırır. Îmân-ı tahkîkî do rudan amele yansır, amel-i salih olarak tezahür eder ve insanı takvâ sahibi kılar. İşte Peygamber Efendimizin (asm) iman çizgisinde işâret buyurdu u dosdo ru olmak budur. Ömrün sonuna kadar îman amel-i salih olarak davranışlarımızı disipline eder; amel-i sâlih de îmânımızı artırır ve inkişaf verir. Yani îmânla amel-i salih ömrün sonuna kadar birbirini besler ve takviye eder. Bu süreçte iken gelen Azrâil (as) ise, insanın ruhunu inşaallah îmânla teslim alır.
Üstad Bedîüzzaman Hazretleri Allaha iman içerisinde bir an yaşamanın, imansız binler sene yaşamaya bedel oldu unu, bir an Allahın rızâsı dâiresinde bulunmanın, hadsiz varlık nurlarını kazandıraca ını muhtelif Risâlelerde vurgular.6 Peygamber Efendimizin (asm) , Kim ki son sözü lâ ilâhe illallah olursa Cennete girer hadisinin tefsîri mahiyetinde bir iman müjdesidir bu. Yani esas olan Allaha imanın farkında olmak, şuurunda bulunmak, Allah korkusunu dem ve damarlarımıza kadar yaşamaktır. Esas olan ömrümüz kaldıkça bu îmânda sâdık kalmak ve son nefesimizi Allah'a îmân içerisinde teslim etmektir.
Cenâb-ı Hak cümlemizi îmân-ı kâmilden ve istikametten ayırmasın. Âmin.
Dipnot:
1- Müslim, İman 62, (3:
2- Yâsîn Sûresi, 36/60, 61, 62;
3- Riyâzus-Sâlihîn, 416;
4- Et-Terhib vet-Ter ib, 2/415;
5- Mektûbât, s. 319;
6- Mektûbât, s. 280; Lemalar, s. 256..
