Sevgilinin en belirgin özelliği aşığa acı ve ıstırap vermesidir Zulüm ve eziyette aşırı sınırlar zorlar, cana kasteder. Kimse ona hesap soramaz. Gönlü taştır, merhamet kelimesini bilmez. Söz verir ama sözünde durmaz. Vuslatı yoktur. Aşığın ağlaması, ah u feryadı ona zevk verir. Katında en makbul aşık, eziyetine en fazla tahammül gösterendir. Onun için daima eziyet eder. Kah kıskandırarak, kah fitneler kopararak aşığına zulmeder. Kolay kolay kendisini göstermez. En fazla uzaklardan seyredilebilir. Aşığının ancak rüyasına girer. Ona canlar kurban edilir, uğrunda rakipler öldürülür. Büyün bu huylarıyla ne çeşit icraat yaparsa yapsın, ona kızılmaz. Hatta bu yaptıklarından dolayı melekler ona günah bile yazmazlar. Peki böyle birisi nasıl sevilir? İşte aşkın can alıcı noktası budur. Bütün bu olumsuz yanlarına karşı o, gönüller sultanıdır. Aşık onu sevmek için yaratılmıştır. Elinden de başka bir şey gelmez.
Aşık ise her şeyden önce şairin ta kendisidir. Aşkında samimidir ve bu aşkın maddiyatla ilgisi yok gibidir. Gıdası üzüntüdür. Ömrü sevgiliden lütuf beklemekle geçer. Her an sevgilinin hali ile doludur. Sevgiliye ait küçük bir söz bile onu kendinden geçirtir. Canını sevgiliye verecek denli cömerttir. Ondan gelen her eziyete katlanır. Sözünde sadıktır. Çektiği eziyetlere aşk işinde olgunluk kazanır. Sahip olduğu yegane varlık aşktır. Bu sebeple aşk yolunun bütün tehlikelerini canla başla kabul eder. Sevgilinin rakipler ile ilgilenmesi, onun için en büyük zulümdür. Yine de irade ve takdir sevgilinindir. Ona asla kızamaz.
iKîse-i ömrü tehî kıldığımı yolunda
Bedenim hâk olıcak kâse-i serden sorarsın
Aşık ise her şeyden önce şairin ta kendisidir. Aşkında samimidir ve bu aşkın maddiyatla ilgisi yok gibidir. Gıdası üzüntüdür. Ömrü sevgiliden lütuf beklemekle geçer. Her an sevgilinin hali ile doludur. Sevgiliye ait küçük bir söz bile onu kendinden geçirtir. Canını sevgiliye verecek denli cömerttir. Ondan gelen her eziyete katlanır. Sözünde sadıktır. Çektiği eziyetlere aşk işinde olgunluk kazanır. Sahip olduğu yegane varlık aşktır. Bu sebeple aşk yolunun bütün tehlikelerini canla başla kabul eder. Sevgilinin rakipler ile ilgilenmesi, onun için en büyük zulümdür. Yine de irade ve takdir sevgilinindir. Ona asla kızamaz.
iKîse-i ömrü tehî kıldığımı yolunda
Bedenim hâk olıcak kâse-i serden sorarsın
