- Üyelik Tarihi
- 1 Kas 2005
- Mesajlar
- 4,662
- Aldığı Beğeniler
- 29
- Konum
- İstanbul - Eyüpsultan
- Takım
- Galatasaray
SORU: Dinimize göre sigaranın hükmü nedir?
CEVAP: Bağımlılıkların en yaygını olan sigaranın, XV. Yüzyıldan itibaren İslam dünyasına girdiği ifade edilmektedir.
On dört asırlık fıkıh tarihi içerisinde yeni bir mesele olduğundan ilk devir müçtehitlerinin konuyla alakalı görüşünün bulunmadığı belirtilmiştir.
Ayrıca Kur'anda sigaranın bizzat ismi zikredilerek haram yada mubah olduğuna dair sarih ve hususi nasslar olmadığından hareketle, İslam bilginleri, sigara içmenin dini hükmü hususunda üç guruba ayrılmışlardır:
1) Sigaranın zararlarını bilmeyen yada önemsemeyen bir kısım İslam bilginleri, tütün kullanma (pipo, nargile vb dahil) sigara içme hususunda Kur'anda açık bir hüküm bulunmadığını, açık bir yasak gelmediğini dikkate alarak sigara içmenin mubah olduğunu iddia etmişlerdir.
Bu görüşe karşı çıkan İslam bilginleri, sigaranın kanserden, kısmi renk körlüğü, kalp çırpıntıları ve insan vücudunda bağımlılık(tiryakilik) gibi bir çok hastalığa ve zarara vesile olduğunu tıbbın ve pozitif bilimlerin ortaya koyduğunu belirtmişlerdir. Buradan hareketle artık sigaranın zararsız olduğunu söylemenin mümkün olmadığını ifade etmişlerdir.
Kur'anda açık bir hükmün yada açık bir yasağın bulunmaması meselesi şu şekilde değerlendirilmiştir. Kur'an ve Hadislerde her haramın ismen zikredilmemesi, onun men edilmediği anlamına gelmez. Hüküm kaynaklarının sadece sarih nasslar ve hususi nassların olmadığını ifade eden İslam bilginleri, nasslarda geçenlerin haram kılınış sebeplerine (illetlerine) bakılarak yapılan kıyas ve istidlal yollarıyla bazı şeylerin haram olabileceğini söylemişlerdir.
2) Bir grup İslam bilgini, sigara içmeyi doğru bulmamakla birlikte, ''haram'' diyemedikleri için ''mekruh '' olarak nitelendirmişlerdir.
Bu grup İslam bilginlerinin, sigaraya mekruh demelerinin sebebi olarak; dayanağı, kıyasla sabit bir hükme ''haram'' demekten çekinmeleri ve sigaranın zararları hakkında kesin bilgiye sahip olmamaları gösterilmiştir.
3) Üçüncü gruba dahil olan İslam bilginleri, sigara içmeyi- özellikle tiryakilik derecesinde ki sigara alışkanlığını- sağlık açısından zarara, ekonomik açıdan israfa, yol açtığı, nafaka yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle haram olarak nitelendirmişlerdir.
Sigaranın hem içenin sıhhatine hem de yanında bulunanların sıhhatine zarar verdiği tıbben kesinleşmiştir.
Kur'an da şöyle buyurulmaktadır: ''Kendinizi elinizle tehlikeye atmayın'' (Bakara, 2/195), başka bir ayette ise, ''kendinizi öldürmeyin'' (Nisa, 4/29)
Peygamberimiz ise, '' ne doğrudan zarar vardır ne de zarara zararla karşılık vardır'' ( İbn Mace, Ahkam, 17) buyurmuştur.
Sigaranın hem içene hem de yanındakilere zarar verdiği düşünüldüğünde, sigara kullanan kimsenin hem Allah hakkını hem de kul hakkını ihlal ettiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Sigaranın kullanılması malın boşa ve faydasız yerlere harcanması anlamına gelmektedir. Peygamberimiz (a.s) ise '' malın boşa harcanmasını yasaklamıştır'' ( Buhari, Zekat, 18 ) Malın faydasız yerlere harcanması ise israf olarak nitelendirilir. İsraf dinimize göre haram sayılmıştır. Kur'anda şöyle buyurulur: ''yiyiniz, içiniz ama israf etmeyiniz'' ( A'raf, 7/ 31)
Ailelerine bakmakla yükümlü olan kimseler, eşlerinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü oldukları kimselerin nafakalarını aksatarak sigaraya aktarmaları, hem dini hem ahlaki, hem insani hem de akli olarak kabul edilebilecek bir durum değildir.
Zarar, israf ve nafaka yükümlülüğü gibi hususları dikkate alan İslam bilginleri, kural olarak sigara kullanmayı ''harama yakın mekruh'' saymalarına rağmen, sigaranın bedene zarar verdiği ilmen ve tıbben kesinleşmesi, açık israfa , kişinin nafaka yükümlülüğünü etkileyip, aile fertlerinin nafakasını kısmasına vesile olması, hatta zorunlu harcamalardan ve asli ihtiyaçlardan fedakarlığa sebep olması durumunda ise, haram olarak nitelendirmişlerdir.
(Hayrettin Karaman, Günlük Hayatımızda Helallar ve Haramlar, s.46; Diyanet İlmihali, c. II, s.68 )
İslam'ın emir ve nehiylerinin hikmetleri ve İslam'ın maksadının zaruret-i hams ( din, can, akıl, nesil, ve malın korunması) olmasından hareketle sigara hakkında görüş belirten İslam bilginlerinin bir kısmı, sigara içmeyi uzun vadeli (tedrici) bir intihar teşebbüsü olarak değerlendirmişler ve bunun cana kıyma anlamına geldiğini söyleyerek haram olarak telakki etmişlerdir.
Aslan ÇITIR
CEVAP: Bağımlılıkların en yaygını olan sigaranın, XV. Yüzyıldan itibaren İslam dünyasına girdiği ifade edilmektedir.
On dört asırlık fıkıh tarihi içerisinde yeni bir mesele olduğundan ilk devir müçtehitlerinin konuyla alakalı görüşünün bulunmadığı belirtilmiştir.
Ayrıca Kur'anda sigaranın bizzat ismi zikredilerek haram yada mubah olduğuna dair sarih ve hususi nasslar olmadığından hareketle, İslam bilginleri, sigara içmenin dini hükmü hususunda üç guruba ayrılmışlardır:
1) Sigaranın zararlarını bilmeyen yada önemsemeyen bir kısım İslam bilginleri, tütün kullanma (pipo, nargile vb dahil) sigara içme hususunda Kur'anda açık bir hüküm bulunmadığını, açık bir yasak gelmediğini dikkate alarak sigara içmenin mubah olduğunu iddia etmişlerdir.
Bu görüşe karşı çıkan İslam bilginleri, sigaranın kanserden, kısmi renk körlüğü, kalp çırpıntıları ve insan vücudunda bağımlılık(tiryakilik) gibi bir çok hastalığa ve zarara vesile olduğunu tıbbın ve pozitif bilimlerin ortaya koyduğunu belirtmişlerdir. Buradan hareketle artık sigaranın zararsız olduğunu söylemenin mümkün olmadığını ifade etmişlerdir.
Kur'anda açık bir hükmün yada açık bir yasağın bulunmaması meselesi şu şekilde değerlendirilmiştir. Kur'an ve Hadislerde her haramın ismen zikredilmemesi, onun men edilmediği anlamına gelmez. Hüküm kaynaklarının sadece sarih nasslar ve hususi nassların olmadığını ifade eden İslam bilginleri, nasslarda geçenlerin haram kılınış sebeplerine (illetlerine) bakılarak yapılan kıyas ve istidlal yollarıyla bazı şeylerin haram olabileceğini söylemişlerdir.
2) Bir grup İslam bilgini, sigara içmeyi doğru bulmamakla birlikte, ''haram'' diyemedikleri için ''mekruh '' olarak nitelendirmişlerdir.
Bu grup İslam bilginlerinin, sigaraya mekruh demelerinin sebebi olarak; dayanağı, kıyasla sabit bir hükme ''haram'' demekten çekinmeleri ve sigaranın zararları hakkında kesin bilgiye sahip olmamaları gösterilmiştir.
3) Üçüncü gruba dahil olan İslam bilginleri, sigara içmeyi- özellikle tiryakilik derecesinde ki sigara alışkanlığını- sağlık açısından zarara, ekonomik açıdan israfa, yol açtığı, nafaka yükümlülüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle haram olarak nitelendirmişlerdir.
Sigaranın hem içenin sıhhatine hem de yanında bulunanların sıhhatine zarar verdiği tıbben kesinleşmiştir.
Kur'an da şöyle buyurulmaktadır: ''Kendinizi elinizle tehlikeye atmayın'' (Bakara, 2/195), başka bir ayette ise, ''kendinizi öldürmeyin'' (Nisa, 4/29)
Peygamberimiz ise, '' ne doğrudan zarar vardır ne de zarara zararla karşılık vardır'' ( İbn Mace, Ahkam, 17) buyurmuştur.
Sigaranın hem içene hem de yanındakilere zarar verdiği düşünüldüğünde, sigara kullanan kimsenin hem Allah hakkını hem de kul hakkını ihlal ettiği sonucu ortaya çıkmaktadır.
Sigaranın kullanılması malın boşa ve faydasız yerlere harcanması anlamına gelmektedir. Peygamberimiz (a.s) ise '' malın boşa harcanmasını yasaklamıştır'' ( Buhari, Zekat, 18 ) Malın faydasız yerlere harcanması ise israf olarak nitelendirilir. İsraf dinimize göre haram sayılmıştır. Kur'anda şöyle buyurulur: ''yiyiniz, içiniz ama israf etmeyiniz'' ( A'raf, 7/ 31)
Ailelerine bakmakla yükümlü olan kimseler, eşlerinin, çocuklarının ve bakmakla yükümlü oldukları kimselerin nafakalarını aksatarak sigaraya aktarmaları, hem dini hem ahlaki, hem insani hem de akli olarak kabul edilebilecek bir durum değildir.
Zarar, israf ve nafaka yükümlülüğü gibi hususları dikkate alan İslam bilginleri, kural olarak sigara kullanmayı ''harama yakın mekruh'' saymalarına rağmen, sigaranın bedene zarar verdiği ilmen ve tıbben kesinleşmesi, açık israfa , kişinin nafaka yükümlülüğünü etkileyip, aile fertlerinin nafakasını kısmasına vesile olması, hatta zorunlu harcamalardan ve asli ihtiyaçlardan fedakarlığa sebep olması durumunda ise, haram olarak nitelendirmişlerdir.
(Hayrettin Karaman, Günlük Hayatımızda Helallar ve Haramlar, s.46; Diyanet İlmihali, c. II, s.68 )
İslam'ın emir ve nehiylerinin hikmetleri ve İslam'ın maksadının zaruret-i hams ( din, can, akıl, nesil, ve malın korunması) olmasından hareketle sigara hakkında görüş belirten İslam bilginlerinin bir kısmı, sigara içmeyi uzun vadeli (tedrici) bir intihar teşebbüsü olarak değerlendirmişler ve bunun cana kıyma anlamına geldiğini söyleyerek haram olarak telakki etmişlerdir.
Aslan ÇITIR
![[KaYRa]](/data/avatars/m/9/9743.jpg?1591840747){kind=avatar}
