Hayatimizda ve Dilimizde S u Su, yasamimizin en onde gelen temel kaynaklarindan biridir, Hic kusku yok Su olmadan hicbir canlinin yasamini surdurme olanagi yoktur. Bu yuzden, su butun yasayan organizmalarin temel yapisidir. Su olmasaydi, gezegenimizde yasam da olmazdi. Tabii goller, nehirler, icdenizler, denizler, kutuplar ve kutup buzullari; hicbiri olmazdi. Bunlar suyun yasamimizdaki fiziki varligidir.. . Suyun bunlarin disinda, bir de soyut varligi vardir. Ozellikle de Turkcemizde: Dilimizde su sozcuguyle ilgili, su kokunden turetilmis oylesine cok sozcuk, deyim, atasozu vardir ki, boyle bir zenginligin baska dillerde oldugunu sanmiyorum. İnanmazsaniz arastirabilirsiniz. Cunku ben arastirdim.. . * * *İste, bunu size anlatirken, sudan sebepler bulmayacagim; yani bahaneler uydurmayacagim. Yanitlarim sudan cevaplar olmayacak. Karsinizda suyu anlatirken, asla sudan ucuz bir su konusu da bulmayacaksiniz. Oylesine cok calistim ki su uzerine, su gibi akip gidecek tumcelerim. Cunku bu konuyu su gibi biliyorum. Yel ufurdu, su goturdu diyemeyeceksiniz. Kesinlikle su gibi ezberlemis diyeceginizi dusunuyorum. Bu yaziyi yazarken su icinde kalsam da, yazinin bir su goturur yani olacak. Hatta tam tersine, su katilmamis bir su yazisi olacak bu. Konu bittiginde, hicbiriniz kendinizi sudan cikmis bir baliga donmus gibi duyumsamayacaksiniz . * * *Cocuklugumda, yetiskin birilerine su verdigimizde hep, Su gibi aziz ol! derlerdi. Babam harcliklarimiz hafta sonundan once bitince, Su gibi para harcadigimizi; annem, Dersleri su gibi ezberlememiz gerektigini soylerdi. Bize soz verdikleri bisikleti yaz tatilinde alamadiklarinda da, Sizin is suya dustu! derlerdi. Yani her sey, ben cocukken de su gibi gitmiyordu. Hic unutmam, anneannem yemek yapmaya zaman bulamadigi gunlerde etsuyunun icine ekmek dograr ve bizlere tirit diye yedirirdi. Bugun de yine pek anlamini cozememis olsam da, Suyuna tirit banmak diye bir deyim vardi. Bazi insanlar vardir, sizden akillidirlar, Suya goturup susuz getirirler! Bazilari da, Suya sabuna dokunmaz! Suyu bulandiranlar da vardir, Suyu gormeden pacalari sivayanlar da. Hatta bazen bu deyim, Dereyi gormeden pacalari sivamak biciminde de soylenir. Kimi suyu bastan keser, kimi su koyverir, kimi suya isinmaya calisir. Beceremeyen de, Suyu cikti bu isin! der; ya da meraklisi, Degirmenin suyu nereden geliyor? diye sorar. Suyun basinda olanlar da vardir, suyunun suyu olanlar da, su yuzu gormemis, su yuzune cikmamis, dolap beygiri gibi suyunu ceken de, suyu cekilen de... * * *Boylesine su zengini olan bir dilde suyu bulandiranlar da olur, isi sulandiranlar da. Bolvadin yoresinde belki de boyleleri icin, Suyuna pilav salinmaz! denilir; ya da ben boyle yorumluyorum bu deyimi. Ama kimileri gercekten, Suyu gorur balik olur, pusu gorur tilki olur! Anlayacaginiz, Suyu arkina bindirir! Su, sozcuk de olsa, Su aka aka durulur! Su bendinden baglanir. Sulu sinek suyundan gider. Belki duymamissinizdir ama, turnalarin bacaklari uzun oldugu icin Varta yoresinde, Su dize ciksa turnaya ne? denilir. Su sozcugune yalniz su diye bakanlar, suyu bardakta gorenlerdir. * * *Su oylesine sonsuz bir zenginlik icinde yer alir ki dilimizde, yalnizca su kokenli sozcukler uzerine bir kitap hazirlasak kocaman bir sozluk cikar ortaya. Ornek isterseniz; subiti, suboyasi, sucicegi, suboregi, suibrigi, sukabagi, sukamisi, sucullugu, sukemeri, sukusu, suluboya, sulusepken, sumercimegi, sumermeri, suoku, suorumcegi, susamuru, susigiri, suseridi, sutasi, suyolu, sutavugu, suterazisi, suteresi gibi... Bir de Sudoku var, Japon bilmecesi: Sakin Turkce sanmayin!.. Belki daha nice sozcuk vardir, kim bilir; benim bulabildiklerim bu kadar...
Yalvac Ural - MİLLİYET
Yalvac Ural - MİLLİYET