TASAVVUFUN TARİFİ
Tasavvuf,kalbin ve nefsin iyi ve kötü hallerini bilip ,kötü hallerden temizlenmeyi ve iyi hallerle bezenip Allah-ü tealaya yakın olmayı ö retir.
Tasavvufun mevzuu, marifetullahtır . Yani, Allahü tealayı bilmektir. Tasavvufun kurucusu (vazıı) Hazreti Allah celle celalühüdür.
Tasavvuf,dinin ruhudur.
TASAVVUFUN LÜZUMU
Tasavvufun lüzumuna dair, iki büyük zatın iki kıymetli sözünü buraya almakla iktifa ediyoruz:
İmam-ı Azam Hazretleri buyuruyor:
- (Tasavvufa intisabım olan son)iki sene olmasaydı, Numan helak olmuştu
Seyyid Şerif Cürcani Hazretleri buyuruyor:
Hace Alaeddin Attarın hizmetine yüz vurmayınca , Allah Tealayı bilemedim
İNSAN
Tasavvufun hedefi insan olunca ,tasavvufun insana nasıl baktı ını bilmek lazımdır:
İnsanın iki cephesi vardır.
1-Maddi vücut 2- Manevi vücut
Maddi vücut herkes tarafından bilinen ve görülen vücuttur. Manevi vücut ise gözle görülmez.
Kuranı kerimde ve hadis-i şeriflerde isimleri geçen, Kalb, Ruh, Akıl, Nefs gibi unsurlar hep manevi vücudun azalarıdır.Bu unsurlar hayvanlarda yoktur.
İnsan maddi vücudunun yaşaması için yemeye , içmeye, teneffüs etmeye ihtiyacı oldu u gibi, manevi vücudun da gıdaya ihtiyacı vardır.
Manevi vücudun gıdası ise nurdur. Nur Allahü Teala Hazretlerinden gelir. Mürşid-i kamil denilen büyük velilerin kalbi vasıtasıyla da ıtılır.Manevi vücut ancak, bu nuru aldı ı takdirde sıhhatli yaşayabilir. Nuru alamayan manevi vücut önce hastalanır, sonra da ölür. Bu manevi ölümdür. Bu durundaki bir insan, yaşayan ölü gibidir.Onların kalbleri vardır; anlamaz, gözleri vardır görmez, kulakları vardır, işitmez. Dikkat edin onlar hayvanlar gibidir; belki de dalalet hususunda onlar daha aşa ıdadırlar.ayet-i kerimesi bu kimseleri tarif eder. Araf-7/179
Cenab-ı Hak, Kuran-ı Kerimin; 191 yerinde manevi kalbden, 49 yerinde nurdan, 59 yerinde akıldan, 9 yerinde ruhtan bahsediyor.Tasavvuf işte bu;kalb,ruh, akıl ve nefs gibi manevi unsurlarla alakalanır.
Tasavvufu hedefi, insanın vücudunu, manevi ölüm ve manevi hastalıklardan korumak, dünya ve ahirette insanı manen, huzurlu ve sıhhatli yaşatmaktır.
Tasavvuf imine göre insanın manevi vücudunda iki zıt varlık vardır. Bunardan biri ruh, di eri de nefstir. (Cenab-ı Hak Kuran-ı Keriminde her ikisinden de bahsetmektedir.)Bu iki zıt varlık insanın vücuduna hakim maki in mücadele ederler. Vücut ülkesinde her ikisi de sultan olup idareyi ele almak isterler. İnsanın vücudu, bu iki varlı ın mücadele ve savaş alanıdır.
Nefsin gıdası günahlar, yardımcısı da şeytandır. İnsanın içinden her türlü kötü düşünce , fiil ve ahlaksızlı ın sebebi nefstir.
Nefs (insana) mübala a ile kötülü ü emreder Yusuf suresi a.52
İnsanın en büyük düşmanı iki kaşının arasındaki nefstir(hadis-i şerif)
nefs kötülüklerin deposudur(mektubat i. Rabbani)
İşte din ve tasavvuf, insanın indeki bu habis ve kötü varlı ın terbiyesi ve temizlenmesi ile alakalanır. Başta peygamberler, daha sonra da peygamberlerin hakiki varisi olan alimler ve evliyaullah=Mürşid-i kamiller (aleyhimüsselam) hep insandaki bu kötü varlı ın temizlenmesi, nefsin ma lup olup ruhun galip gelmesi için çalışırlar.
EN KESTİME YOL
Nefsin temizlenmesi ve kalbin nuru ilahi ile dolmasının en kestirme yolu, Şah Nakşbend (k.s.) Hazretlerinin tarif etti i yoldur. Bu yola girme hususunda, Muhammed Bahauddin-i Şah Nakşibendi (k.s.) Hazretleri şöyle buyurdular:
Yolumuz, ender bulunan yollardandır. Sa lam halkadır. Rasülullah (s.a.v.) Efendimiz Hazret-i Mustafanın sünnetlerine tutunmaktan başka bir şey de ildir.Ashab- kiramın takip etti i yolu izlemekten başka bir gaye yoktur.
Abdülkadir Dedeo lu (Osmanlı yayınevi)
