Soru:-Teravih Namazı 8 rekât mı 20 rekat mı?
*****
Cevab:-Teravih namazı, Ramazan gecelerinin feyzini artıran tatlı bir ibadettir. Kalp ve gönüller bu manevî havayla temizlenir.
İftar sonrasında vücuda bir ağırlık çöker. Ancak teravih namazı sayesinde bu sıkıntı dağılır, sindirimi kolaylaşır. Bedenen de bir ferahlık yaşanır. "Teravih" kelimesi Arapça "Terviha"nın çoğuludur, "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelir. Teravih namazı her dört rekatın sonunda oturulup biraz dinlenildiği için, bu ad verilmiştir.
Hz. Aişe'nin verdiği bilgiye göre, Peygamberimiz Ramazan'da mescitte gece bir namaz kıldı. Sahabenin çoğu da onunla birlikte o namazı kıldı. İkinci gece yine aynı namazı kıldı. Bu kez ona uyarak aynı namazı kılan cemaat daha fazla oldu. Üçüncü gece Peygamberimiz mescide gitmedi. Orayı dolduran cemaat onu bekledi. Peygamberimiz ancak sabah olunca mescide çıktı ve cemaate şöyle buyurdu:
"Sizin cemaatle teravih namazını kılmaya ne kadar arzulu olduğunuzu görüyorum. Benim çıkıp, size namazı kıldırmama engel olan bir husus da yoktu. Ancak ben size, teravih namazının farz olmasından korktuğum için çıkmadım."1 Teravih namazının sevabı hakkında da şöyle buyuruyorlar: "Allah, Ramazan ayında oruç tutmanızı farz kıldı. Ben de Ramazan gecelerinde kıyam etmenizi sünnet kıldım. Kim inanarak ve sevabını Allah'tan bekleyerek ihlâs ile oruç tutar ve kıyam ederse annesinden doğduğu günkü gibi günahlarından temizlenir."2 Hadiste geçen "kıyam" kelimesi, bir gece ibadeti olan teravih namazı anlamına geliyor.
Hz. Ömer, halifeliği döneminde Mescid-i Nebevî'de teravih namazını yirmi rekât olarak kıldırdı. Hz. Osman ve Hz. Ali zamanında 20 rekât olarak kılındı. Dört halife devrinden sonra da kimse teravihin yirmi rekât olarak cemaatle kılınmasına karşı çıkmadı. O zamanlar hayatta olan binlerce sahabiden hiçbir itiraz da çıkmadı. Herkes Hz. Ömer'in bu uygulamasına rıza gösterdi.
Bu açıdan Hz. Ömer teravih namazına rekât sayısı bakımından bir ilavede bulunmuş değildir. Resulullahtan nasıl görmüşse öyle hareket etmiştir. Diğer Müslümanlar da karşı çıkmadan ona uymuşlardır. İslam âlimleri ise, Hz. Ömer'in uygulamasını şu hadise dayandırırlar: "Benden sonra benim sünnetimden ve raşid halifelerin sünnetinden ayrılmayın"3 Diğer yandan İbn Abbas, Peygamberimizin (a.s.m.) Ramazan'da 20 rekât teravih namazı ve vitri kıldırdığı hakkında bilgi verir.4
Hz. Osman'ın abdest alışı Hz. Osman'ın azaldı hizmetkârı Hz. Humran anlatıyor: Soğuk bir gecede Hz. Osman radıyallahu anh namaza gidecekti. Abdest almak için benden su istedi. Ben de suyu getirdim. Defalarca yüzünü ve ellerini yıkayınca ben, "Yeter artık. Çünkü abdestin farzı yerine geldi. Ayrıca bu gece çok şiddetli soğuk var" dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Suyun hepsini dök. Çünkü ben Peygamber sallalahu aleyhi ve sellemden şöyle işittim: "Kim güzelce abdest alırsa, Allahu Teala onun geçmiş günahlarını affeder."
1 Buharî, Teheccüd:57.
2 Nesai, sıyam:40, ibn Mace, ikame:173.
3 Tirmizî, İlim:16.
4 el-İhtiyar 1:472; İbn Abidin, Reddül- Muhtar, 2:4.
Mehmed Paksu
*****
Cevab:-Teravih namazı, Ramazan gecelerinin feyzini artıran tatlı bir ibadettir. Kalp ve gönüller bu manevî havayla temizlenir.
İftar sonrasında vücuda bir ağırlık çöker. Ancak teravih namazı sayesinde bu sıkıntı dağılır, sindirimi kolaylaşır. Bedenen de bir ferahlık yaşanır. "Teravih" kelimesi Arapça "Terviha"nın çoğuludur, "oturmak, istirahat etmek'" anlamına gelir. Teravih namazı her dört rekatın sonunda oturulup biraz dinlenildiği için, bu ad verilmiştir.
Hz. Aişe'nin verdiği bilgiye göre, Peygamberimiz Ramazan'da mescitte gece bir namaz kıldı. Sahabenin çoğu da onunla birlikte o namazı kıldı. İkinci gece yine aynı namazı kıldı. Bu kez ona uyarak aynı namazı kılan cemaat daha fazla oldu. Üçüncü gece Peygamberimiz mescide gitmedi. Orayı dolduran cemaat onu bekledi. Peygamberimiz ancak sabah olunca mescide çıktı ve cemaate şöyle buyurdu:
"Sizin cemaatle teravih namazını kılmaya ne kadar arzulu olduğunuzu görüyorum. Benim çıkıp, size namazı kıldırmama engel olan bir husus da yoktu. Ancak ben size, teravih namazının farz olmasından korktuğum için çıkmadım."1 Teravih namazının sevabı hakkında da şöyle buyuruyorlar: "Allah, Ramazan ayında oruç tutmanızı farz kıldı. Ben de Ramazan gecelerinde kıyam etmenizi sünnet kıldım. Kim inanarak ve sevabını Allah'tan bekleyerek ihlâs ile oruç tutar ve kıyam ederse annesinden doğduğu günkü gibi günahlarından temizlenir."2 Hadiste geçen "kıyam" kelimesi, bir gece ibadeti olan teravih namazı anlamına geliyor.
Hz. Ömer, halifeliği döneminde Mescid-i Nebevî'de teravih namazını yirmi rekât olarak kıldırdı. Hz. Osman ve Hz. Ali zamanında 20 rekât olarak kılındı. Dört halife devrinden sonra da kimse teravihin yirmi rekât olarak cemaatle kılınmasına karşı çıkmadı. O zamanlar hayatta olan binlerce sahabiden hiçbir itiraz da çıkmadı. Herkes Hz. Ömer'in bu uygulamasına rıza gösterdi.
Bu açıdan Hz. Ömer teravih namazına rekât sayısı bakımından bir ilavede bulunmuş değildir. Resulullahtan nasıl görmüşse öyle hareket etmiştir. Diğer Müslümanlar da karşı çıkmadan ona uymuşlardır. İslam âlimleri ise, Hz. Ömer'in uygulamasını şu hadise dayandırırlar: "Benden sonra benim sünnetimden ve raşid halifelerin sünnetinden ayrılmayın"3 Diğer yandan İbn Abbas, Peygamberimizin (a.s.m.) Ramazan'da 20 rekât teravih namazı ve vitri kıldırdığı hakkında bilgi verir.4
Hz. Osman'ın abdest alışı Hz. Osman'ın azaldı hizmetkârı Hz. Humran anlatıyor: Soğuk bir gecede Hz. Osman radıyallahu anh namaza gidecekti. Abdest almak için benden su istedi. Ben de suyu getirdim. Defalarca yüzünü ve ellerini yıkayınca ben, "Yeter artık. Çünkü abdestin farzı yerine geldi. Ayrıca bu gece çok şiddetli soğuk var" dedim. Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Suyun hepsini dök. Çünkü ben Peygamber sallalahu aleyhi ve sellemden şöyle işittim: "Kim güzelce abdest alırsa, Allahu Teala onun geçmiş günahlarını affeder."
1 Buharî, Teheccüd:57.
2 Nesai, sıyam:40, ibn Mace, ikame:173.
3 Tirmizî, İlim:16.
4 el-İhtiyar 1:472; İbn Abidin, Reddül- Muhtar, 2:4.
Mehmed Paksu