Yalnız Yolculuk Yapmamak
YOLCULUĞA ÇIKACAK OLANIN ARKADAŞ ARAMASI VE
ARALARINDAN BİRİNİ İTAAT ETMEK ÜZERE BAŞKAN SEÇMELERİ
Hadisler
960 İbni Ömer radıyallahu anhumâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Eğer insanlar, yalnız başına yolculuk yapmakta ne sakıncalar olduğunu benim kadar bilselerdi, hiç bir binek sahibi (yolcu) gece yolculuğuna yalnız çıkmazdı”
Buhârî, Cihâd 135 Ayrıca bk Tirmizî, Cihâd 4; İbni Mâce, Edeb 45
Açıklamalar
Tek başına yolculuğa çıkmak özellikle gece yolculuğu yapmak dün olduğu kadar bugün de dinî-dünyevî, sosyal ve psikolojik birtakım sakıncalar taşımaktadır Bu sakıncalardan insanların bildikleri, tecrübe ettikleri vardır, bilmedikleri de vardır Nitekim Resûl-i Ekrem Efendimiz, “Benim bildiğim sakıncaları insanlar bilmiş olsalardı” buyurmak suretiyle kendisinin bildiği ve fakat insanların idrak edemedikleri birtakım mahzurların bulunduğuna işaret etmiştir
Sözün gelişinden hadîs-i şerîfteki “binekli kimse (râkib-süvârî)” yerine, belki “hiç kimse” denilmesi daha uygun olurdu Nitekim Müsned’deki bir rivayette öyle denilmiştir Ancak burada “binekli kimse ve gece” kayıtları anlamsız değildir Bahis konusu sakıncalar gece daha da artar ve bineği olanın bile yalnız başına yola çıkmasını tehlikeli hale getirir Böyle olunca, bineği olmayan kimsenin geceleyin yalnız başına yola çıkması öncelikle yasaklanmış olur Bu açıdan bakılınca hadisimizin ifadesi bu haliyle daha sakındırıcıdır
“Râkib” kelimesini “bineği olan” diye tercüme ettik Çünkü aslında ve geçmişte bu kelime, binek hayvanı olan kimseleri ifade ediyordu Ama artık günümüzde değişik tip ve kabiliyette binek aracı olan kimseleri içine almaktadır Bir atlı için tek başına gece yolculuğu ne gibi sakıncalar taşıyorsa, aslında ve kaideten otomobili ile yalnız başına yolculuk yapanlar için de aynı sakıncalar belki de daha fazlası ile geçerlidir
Peygamber Efendimiz’in bu ikazı ve yolculukta bir yol arkadaşına sahip olma tavsiyesinin tek istisnası, özel görevli olan kimselerdir Bilhassa harp zamanında istihbarat ve keşif görevi verilen kimsenin yalnız başına o göreve gitmesinde bir sakınca yoktur Çünkü görevin zaten kendisi tehlikeli ve yalnız başına yapılabilecek bir iştir Bunun dışında, normal yolculuklarda bir yol arkadaşı bulmak Hz Peygamber’in öngördüğü bir uygulamadır Peygamber Efendimiz muhtelif kabile veya devletlere gönderdiği elçilere de kendilerine yol arkadaşı bulmalarını tavsiye ederdi
Hadisten Öğrendiklerimiz
1 Tek başına ve özellikle geceleyin yolculuğa çıkmak doğru değildir
2 Tek başına yolculuğun dinî-dünyevî açıdan birçok sakıncası vardır
3 Resûl-i Ekrem Efendimiz, ümmetini her konuda uyarmış ve onlara en uygun olan tavır ve davranışları göstermiştir
YOLCULUĞA ÇIKACAK OLANIN ARKADAŞ ARAMASI VE
ARALARINDAN BİRİNİ İTAAT ETMEK ÜZERE BAŞKAN SEÇMELERİ
Hadisler
960 İbni Ömer radıyallahu anhumâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
“Eğer insanlar, yalnız başına yolculuk yapmakta ne sakıncalar olduğunu benim kadar bilselerdi, hiç bir binek sahibi (yolcu) gece yolculuğuna yalnız çıkmazdı”
Buhârî, Cihâd 135 Ayrıca bk Tirmizî, Cihâd 4; İbni Mâce, Edeb 45
Açıklamalar
Tek başına yolculuğa çıkmak özellikle gece yolculuğu yapmak dün olduğu kadar bugün de dinî-dünyevî, sosyal ve psikolojik birtakım sakıncalar taşımaktadır Bu sakıncalardan insanların bildikleri, tecrübe ettikleri vardır, bilmedikleri de vardır Nitekim Resûl-i Ekrem Efendimiz, “Benim bildiğim sakıncaları insanlar bilmiş olsalardı” buyurmak suretiyle kendisinin bildiği ve fakat insanların idrak edemedikleri birtakım mahzurların bulunduğuna işaret etmiştir
Sözün gelişinden hadîs-i şerîfteki “binekli kimse (râkib-süvârî)” yerine, belki “hiç kimse” denilmesi daha uygun olurdu Nitekim Müsned’deki bir rivayette öyle denilmiştir Ancak burada “binekli kimse ve gece” kayıtları anlamsız değildir Bahis konusu sakıncalar gece daha da artar ve bineği olanın bile yalnız başına yola çıkmasını tehlikeli hale getirir Böyle olunca, bineği olmayan kimsenin geceleyin yalnız başına yola çıkması öncelikle yasaklanmış olur Bu açıdan bakılınca hadisimizin ifadesi bu haliyle daha sakındırıcıdır
“Râkib” kelimesini “bineği olan” diye tercüme ettik Çünkü aslında ve geçmişte bu kelime, binek hayvanı olan kimseleri ifade ediyordu Ama artık günümüzde değişik tip ve kabiliyette binek aracı olan kimseleri içine almaktadır Bir atlı için tek başına gece yolculuğu ne gibi sakıncalar taşıyorsa, aslında ve kaideten otomobili ile yalnız başına yolculuk yapanlar için de aynı sakıncalar belki de daha fazlası ile geçerlidir
Peygamber Efendimiz’in bu ikazı ve yolculukta bir yol arkadaşına sahip olma tavsiyesinin tek istisnası, özel görevli olan kimselerdir Bilhassa harp zamanında istihbarat ve keşif görevi verilen kimsenin yalnız başına o göreve gitmesinde bir sakınca yoktur Çünkü görevin zaten kendisi tehlikeli ve yalnız başına yapılabilecek bir iştir Bunun dışında, normal yolculuklarda bir yol arkadaşı bulmak Hz Peygamber’in öngördüğü bir uygulamadır Peygamber Efendimiz muhtelif kabile veya devletlere gönderdiği elçilere de kendilerine yol arkadaşı bulmalarını tavsiye ederdi
Hadisten Öğrendiklerimiz
1 Tek başına ve özellikle geceleyin yolculuğa çıkmak doğru değildir
2 Tek başına yolculuğun dinî-dünyevî açıdan birçok sakıncası vardır
3 Resûl-i Ekrem Efendimiz, ümmetini her konuda uyarmış ve onlara en uygun olan tavır ve davranışları göstermiştir
