Yerde herhangi bir esyayi bulan sahis, eger akilli, balig, hür olup esyanin ser’i hükümleri ne ise riayet edecegi konusunda nefsinden emin ise o esyayi almasi sünnettir. Eger nefsinden emin degilse o esyayi almasi haramdir.
Yerdeki esyanin, ehil olmayanlarin ellerine geçmesinden korkuyorsa veya kaybolacagindan korkuyorsa o zaman yerdeki esyayi almasi vaciptir.
Eger yerdeki esyayi alirsa; o esyanin cinsini, çesidini, içinde oldugu kilifi (poset, cüzdan, torba vs), baglandigi ipi vb. tanitici bütün alametlerini ögrenmelidir. Sonra bir seneye kadar esyanin bulundugu bölgedeki toplumlarda, camilerde, sokaklarda, mümkün olan her çesit vesilelerle esyanin bütün alametlerini söylemeden ilan eder. Örnegin; “Ben bir miktar para veya altin bulmusum” diye ilan eder. Eger sahibi gelip gerçek alametlerini söylediyse esyayi ona verecek. Eger sahibi çikmazsa, bir seneye kadar birinci ve ikinci haftalar sikça olmak üzere tanitir. Bir sene sonra eger sahibi ortaya çikmazsa mülkiyeti altini alabilir ve onda tasarruf edebilir. Bunun delili ise Buhari ve Tirmizi, Evs Bin Ka’b’dan (r.a.) rivayet ettikleri bir Hadisi Serifinde Evs (r.a.) demis: Ben, içinde yüz dinar olan bir cüzdan buldum. Hz. Rasulullah (sav)’a geldim. Durumu arz ettim. Bana “Bir sene tanit” dedi. Ben bir sene gereken yerlerde tanittim. Sahibi çikmadi. Sonra üç sefer Hz Rasulullah (sav)’in yanina gidip ‘sahibi yok’ dedim. Bana ‘Kilifini ve baglama bagini yaninda muhafaza et, sahibi geldiyse ona ver, gelmediyse ondan faydalan’ diye emretti.
Yerde bulunan esya, eger degersiz ise onu almasi ve yenecek türden ise yemesi caizdir. Bir seneye kadar tanitmasi da lazim degildir. Bunun delili ise Hz. Enes (r.a.) diyor ki, Hz. Rasulullah (sav) yolda yürürken bir miktar yiyecek buldu. Sonra dedi ki: “Eger bu malin zekattan oldugundan korkmasaydim onu yerdim.” Bu hadisi Buhari ve Müslüm rivayet etmistir.
Mali gören sahis, bu mali, mal sahibinin hayrina fakirlere sadaka olarak da verebilir. Fakirlere verdikten sonra mal sahibi ortaya çikarsa hak talebinde bulunabilir; Malini, isterse mali bulup fakirlere dagitan sahistan, isterse de mali alan fakirlerden isteyebilir. Her seyin en iyisini bilen Yüce Allah (cc)’tir
(El-Ihtiyar 3/36, Fikhüssünne 3/174, Kifayet El-Ahyar 313-317, El-Fikih El-Islami Ve Edilletühü 6/4851-4872)
Yerdeki esyanin, ehil olmayanlarin ellerine geçmesinden korkuyorsa veya kaybolacagindan korkuyorsa o zaman yerdeki esyayi almasi vaciptir.
Eger yerdeki esyayi alirsa; o esyanin cinsini, çesidini, içinde oldugu kilifi (poset, cüzdan, torba vs), baglandigi ipi vb. tanitici bütün alametlerini ögrenmelidir. Sonra bir seneye kadar esyanin bulundugu bölgedeki toplumlarda, camilerde, sokaklarda, mümkün olan her çesit vesilelerle esyanin bütün alametlerini söylemeden ilan eder. Örnegin; “Ben bir miktar para veya altin bulmusum” diye ilan eder. Eger sahibi gelip gerçek alametlerini söylediyse esyayi ona verecek. Eger sahibi çikmazsa, bir seneye kadar birinci ve ikinci haftalar sikça olmak üzere tanitir. Bir sene sonra eger sahibi ortaya çikmazsa mülkiyeti altini alabilir ve onda tasarruf edebilir. Bunun delili ise Buhari ve Tirmizi, Evs Bin Ka’b’dan (r.a.) rivayet ettikleri bir Hadisi Serifinde Evs (r.a.) demis: Ben, içinde yüz dinar olan bir cüzdan buldum. Hz. Rasulullah (sav)’a geldim. Durumu arz ettim. Bana “Bir sene tanit” dedi. Ben bir sene gereken yerlerde tanittim. Sahibi çikmadi. Sonra üç sefer Hz Rasulullah (sav)’in yanina gidip ‘sahibi yok’ dedim. Bana ‘Kilifini ve baglama bagini yaninda muhafaza et, sahibi geldiyse ona ver, gelmediyse ondan faydalan’ diye emretti.
Yerde bulunan esya, eger degersiz ise onu almasi ve yenecek türden ise yemesi caizdir. Bir seneye kadar tanitmasi da lazim degildir. Bunun delili ise Hz. Enes (r.a.) diyor ki, Hz. Rasulullah (sav) yolda yürürken bir miktar yiyecek buldu. Sonra dedi ki: “Eger bu malin zekattan oldugundan korkmasaydim onu yerdim.” Bu hadisi Buhari ve Müslüm rivayet etmistir.
Mali gören sahis, bu mali, mal sahibinin hayrina fakirlere sadaka olarak da verebilir. Fakirlere verdikten sonra mal sahibi ortaya çikarsa hak talebinde bulunabilir; Malini, isterse mali bulup fakirlere dagitan sahistan, isterse de mali alan fakirlerden isteyebilir. Her seyin en iyisini bilen Yüce Allah (cc)’tir
(El-Ihtiyar 3/36, Fikhüssünne 3/174, Kifayet El-Ahyar 313-317, El-Fikih El-Islami Ve Edilletühü 6/4851-4872)
